Marşansiya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 259-b. — ziyouz.com
Marşansiya (Marchantia) — jigarsimon yösinlar sinfiga mansub ösimliklar turkumi. Tallomi lentasimon, yer bağirlab ösadi, uz. 10 sm ça, eni 1—2 sm. Unda assimilyatsiya töqimasi b-n tölgan havo kemalari bor. Tallomning ustida kamera köpayiş vazifasini bajaruvçi çiqariş savatçalari, orqasida tuprokda biriktiruvçi rizoidlar va tangaçalar joylaşgan. Soyabonsimon erkak tirgaklarning us-tki tomonida anteriydilar, urğoçi tirgaklarning nursimon qirqilgan gul örnida arxegoniylar joylaşgan. MARQA — özbek qabilalaridan biri. M.lar 20-a.ning boşlarigaça Zaraf-şonning örta va yuqori oqimida, ayrim guruxlari Surxondaryo viloyatida tarqoq holda yaşagan. M. ötmişda qabila uyuşmasi bölib, uning tarkibiga ming, qirq, yuz qabilalari kirgan. Okt. töntarişidan oldin Samarqand va Sirdaryo viloyatlarida yaşovçi qirq, yuz, ming qabilalari özlarini «marka bolasi» deb, Kofirnihon daryo vodiysida (Tojikiston) yaşovçi M.lar, aksinça, özlarini qirq, yuz qabilalari içidagi urutlar yoki bulaklardan biri deb hisoblaganlar. M.larning et-nogenezi haqida aniq ma'lumot yöq. Ayrim ma'lumotlarga Karaganda, kad. hun qabilalaridan biri M. deb atalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАРШАНЦИЯ (Marchantia) — жигарсимон йўсинлар синфига мансуб ўсимликлар туркуми. Талломи лентасимон, ер бағирлаб ўсади, уз. 10 см ча, эни 1—2 см. Унда ассимиляция тўқимаси б-н тўлган ҳаво кемалари бор. Талломнинг устида камера кўпайиш вазифасини бажарувчи чиқариш саватчалари, орқасида тупрокда бириктирувчи ризоидлар ва тангачалар жойлашган. Соябонсимон эркак тиргакларнинг ус-тки томонида антерийдилар, урғочи тиргакларнинг нурсимон қирқилган гул ўрнида архегонийлар жойлашган. МАРҚА — ўзбек қабилаларидан бири. М.лар 20-а.нинг бошларигача Зараф-шоннинг ўрта ва юқори оқимида, айрим гурухлари Сурхондарё вилоятида тарқоқ ҳолда яшаган. М. ўтмишда қабила уюшмаси бўлиб, унинг таркибига минг, қирқ, юз қабилалари кирган. Окт. тўнтаришидан олдин Самарқанд ва Сирдарё вилоятларида яшовчи қирқ, юз, минг қабилалари ўзларини «марка боласи» деб, Кофирниҳон дарё водийсида (Тожикистон) яшовчи М.лар, аксинча, ўзларини қирқ, юз қабилалари ичидаги урутлар ёки булаклардан бири деб ҳисоблаганлар. М.ларнинг эт-ногенези ҳақида аниқ маълумот йўқ. Айрим маълумотларга Караганда, кад. ҳун қабилаларидан бири М. деб аталган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.