Mastaba
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 272-b. — ziyouz.com
Mastaba (arab. — toş örindiq) — Qad. Misr maqbaralarining nomi. Dastlabki M. qoldiklari mil. av. 3000— 2800 y.likka oid (Misr). Bu M.lar uyga öxşatib ğişt b-n krplangan qumtepalardan iborat. Ularning yonlariga ibodat qilinadigan maxsus xona hamda dafn anjomlari qöyiladigan yertöla ham qurilgan. Keyinçalik M.lar faqat toşdan qurilgan. Ularda ibodat qilinadigan hamda marhumning haykalçasi qöyiladigan xonalar bölgan. Ibodat qilinadigan xona devoriga diniy va maişiy mavzularda rasmlar öyib işlangan. Qad. Misrdagi I va II sulola davrida M.lar fir'avnlar maqbarasi xizmatini ötadi. III suloladan boşlab M.lar örniga fir'avnlar özlari uçun ehrom (piramida)lar qurdira boşladilar. Zodagonlar şu ehromlar yoniga özlari va yaqinlari uçun M.lar qurdirgan. Bunday ehrom va M.lar majmuasi Misrda köp (Giza, Sakkara, Medum, Peskum va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАСТАБА (араб. — тош ўриндиқ) — Қад. Миср мақбараларининг номи. Дастлабки М. қолдиклари мил. ав. 3000— 2800 й.ликка оид (Миср). Бу М.лар уйга ўхшатиб ғишт б-н крпланган қумтепалардан иборат. Уларнинг ёнларига ибодат қилинадиган махсус хона ҳамда дафн анжомлари қўйиладиган ертўла ҳам қурилган. Кейинчалик М.лар фақат тошдан қурилган. Уларда ибодат қилинадиган ҳамда марҳумнинг ҳайкалчаси қўйиладиган хоналар бўлган. Ибодат қилинадиган хона деворига диний ва маиший мавзуларда расмлар ўйиб ишланган. Қад. Мисрдаги I ва II сулола даврида М.лар фиръавнлар мақбараси хизматини ўтади. III сулоладан бошлаб М.лар ўрнига фиръавнлар ўзлари учун эҳром (пирамида)лар қурдира бошладилар. Зодагонлар шу эҳромлар ёнига ўзлари ва яқинлари учун М.лар қурдирган. Бундай эҳром ва М.лар мажмуаси Мисрда кўп (Гиза, Саккара, Медум, Пескум ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.