Mastak

Mastak (Lolium L.) — ğalladoşlar oilasiga mansub bir yillik, ikki yillik yoki köp yillik ötlar turkumi. Özbekistonda köp yillik M. (L. regeppe), köpgulli M. (L. multifl orum), zaharli M. (L. temulentum) kabi Z turi uçraydi. Zaharli M.ning poyasi bir neçta, buğdoyning poyasiga öxşaş böğimlangan, içi kovak, böyi 40—80 sm. Bargi ensiz, qalami, eni 1—4 mm, usti ğadir-budir, orqasi silliq. Har bir poyaning uçida bittadan, uz. 10— 20 sm boşoği bor. Boşoqçalari qiltanokdi, boşoq öqiga yopişib turadi. May—iyun oylarida gullab uruğlaydi. Buğdoy, arpa va 1 ziğir orasida ösib, ular b-n barobar pişadi. Bahorikor yerlar, boğ va maysazorlarda ösadi. Uruğida markaziy nerv sistemasiga kuçli ta'sir qiladigan zaharli alkaloidlar (0,25 — 0,48%) bor. Mollar yesa halok böladi, çöçqaga esa ta'sir qilmaydi, aksinça, uni semirtiradi. M. uruği aralaşgan dondan tayyorlanadigan non yeki ovqatni yegan odam ham zaharlanadi.