Materik sayozligi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 297-b. — ziyouz.com
Materik sayozligi MATERIK SAYOZLIGI, şelf dengiz va okeanlar qirğoğini örab turadigan suv osti sayoz tekisligi. Eni bir neça kilometrdan 1200—1500 km, ba'zi hollarda 2000 km gaça, maydoni Dunyo okeani tubi umumiy maydonining 8%ni taşkil etadi. 130—140 m çuqurlikdan materik yon bağri boşlanadi. M.s. dengiz çökindilari (şağal, qum, qumoq, qum aralaş balçiq) köp töplanadigan joy, quyoş nurining köproq tuşişi va iliq bölganidan organizmlar, jumladan, baliq köp. M.s.da köplab neft, gaz konlari (Şim. dengiz, Meksika va Fors qöltiqlari) joylaşgan hamda dunyoning muhim baliq ovlaş r-nlaridir (Şim. dengiz, Barens dengizi va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАТЕРИК САЁЗЛИГИ, шельф денгиз ва океанлар қирғоғини ўраб турадиган сув ости саёз текислиги. Эни бир неча километрдан 1200—1500 км, баъзи ҳолларда 2000 км гача, майдони Дунё океани туби умумий майдонининг 8%ни ташкил этади. 130—140 м чуқурликдан материк ён бағри бошланади. М.с. денгиз чўкиндилари (шағал, қум, қумоқ, қум аралаш балчиқ) кўп тўпланадиган жой, қуёш нурининг кўпроқ тушиши ва илиқ бўлганидан организмлар, жумладан, балиқ кўп. М.с.да кўплаб нефть, газ конлари (Шим. денгиз, Мексика ва Форс қўлтиқлари) жойлашган ҳамда дунёнинг муҳим балиқ овлаш р-нларидир (Шим. денгиз, Баренц денгизи ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.