Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Matpano Xudoyberganov

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 264-b. — ziyouz.com

    Xudoyberganov Matpano (taxallusi Suxanvar; 1888, Xiva — 1960, Urganç) — xonanda (lirik tenor), sozanda (tanbur, dutor), maqomçi, şoir. Sozandalikni, xalq musiqasi va Xorazm maqomlarini otasi Xudoybergan muhrkan va Matyoqub Xarraşovsap örgangan. Sozçilar uyuşmasi ansambli (192532), Urganç teatra (193234), Milliy estrada (1934—40)da sozanda va xonanda, maqomçilar ansambli rahbari (1942—47). Xorazm maqomlari va suvora yöllarining mohir ijroçisi sifatida tanilgan. X.ning keng ovoz diapazoniga asoslangan nafis xonandalik uslubi şogirdlari Boltayev, K.Otaniyozov, N.Yusupovalar ijroçiligida öz aksini topgan. X.ning rahbarligi va nazorati ostida San'atşunoslik intida Xorazm maqomlarining aşula yöllari (H. Boltayevdan Buzruk, K. Otaniyozov, K. Ismoilovlardan Rost, Navo, Dugoh, Segoh) magnit lentasiga yozib olingan (1949—52). Şogirdi M.Yusupov X.dan örgangan Xorazm maqomlarini töla notaga olgan va naşr ettirgan («Özbek xalq musiqasi», 6j., 1958; «Xorazm maqomlari», 1—3 j., 1980—87). X.ning yozgan ğazallari Nasrulloyi, Nasri Rost kabi makom va an'anaviy suvora turkumidagi kuylarda aytyladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ХУДОЙБЕРГАНОВ Матпано (тахаллуси Суханвар; 1888, Хива — 1960, Урганч) — хонанда (лирик тенор), созанда (танбур, дутор), мақомчи, шоир. Созандаликни, халқ мусиқаси ва Хоразм мақомларини отаси Худойберган муҳркан ва Матёқуб Харрашовцап ўрганган. Созчилар уюшмаси ансамбли (192532), Урганч театра (193234), Миллий эстрада (1934—40)да созанда ва хонанда, мақомчилар ансамбли раҳбари (1942—47). Хоразм мақомлари ва сувора йўлларининг моҳир ижрочиси сифатида танилган. Х.нинг кенг овоз диапазонига асосланган нафис хонандалик услуби шогирдлари Болтаев, К.Отаниёзов, Н.Юсуповалар ижрочилигида ўз аксини топган. Х.нинг раҳбарлиги ва назорати остида Санъатшунослик интида Хоразм мақомларининг ашула йўллари (Ҳ. Болтаевдан Бузрук, К. Отаниёзов, К. Исмоиловлардан Рост, Наво, Дугоҳ, Сегоҳ) магнит лентасига ёзиб олинган (1949—52). Шогирди М.Юсупов Х.дан ўрганган Хоразм мақомларини тўла нотага олган ва нашр эттирган («Ўзбек халқ мусиқаси», 6ж., 1958; «Хоразм мақомлари», 1—3 ж., 1980—87). Х.нинг ёзган ғазаллари Насруллойи, Насри Рост каби маком ва анъанавий сувора туркумидаги куйларда айтйлади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.