Matyusuf Xarratov
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 80-b. — ziyouz.com
Xarratov Matyusuf (taxallusi Çokar) (1889, Xiva, Şayxlar qişloği — 1952, Toşkent) — xonanda, sozanda (çang, tanbur), bastakor, şoir. Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1944). Xarratov Matyoqubning öğli. Yoşligidan musiqaçi va şoirlar muhitida ösgan. Xorazmda birinçi musiqa maktabi taşkilotçisi va rahbari (Xiva, 192328), Samarkanddagi musika va xoreografiya intida öqituvçi (192832), Özbekiston radiosi (Toşkent, 1935—37) va Navoiy teatri (1937—50)da sozanda. Moskvadagi özbek san'ati dekadasi qatnaşçisi (1937). X. qöşiq («Sevikli Vatan», «Bahodir yigitlar», «Ey mexribonim» va b.), «Kolxoz marşi» kabi kuylar muallifi. Çang diapazonini kengaytirib (xromatik tovuşqator tuzib), uni takomillaştiriş ustida işlagan (1935). B. Rahmonov bilan hamkorlikda «Xorazm musikiy tarixçasi» kitobini yozgan (M., 1925). Çokar taxallusi bilan yozgan şe'rlari özi tuzgan qölyozma devon va turli bayozlarga kiritilgan, vaqgli matbuot va töplamlarda naşr qilingan. Şe'rlari demokratik va ma'rifatparvarlik goyalari bilan sugorilgan. Öğli Fozil X. — Özbekistonda xizmat körsatgan artist, zamonaviy çang ijroçilik maktabining asosçisi.
As: Şe'rlar, T., 1974.
Ad.: Olimboyeva K., Ahmedov M., Özbekiston xalq sozandalari, T., 1959.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАРРАТОВ Матюсуф (тахаллуси Чокар) (1889, Хива, Шайхлар қишлоғи — 1952, Тошкент) — хонанда, созанда (чанг, танбур), бастакор, шоир. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1944). Харратов Матёқубнинг ўғли. Ёшлигидан мусиқачи ва шоирлар муҳитида ўсган. Хоразмда биринчи мусиқа мактаби ташкилотчиси ва раҳбари (Хива, 192328), Самарканддаги мусика ва хореография интида ўқитувчи (192832), Ўзбекистон радиоси (Тошкент, 1935—37) ва Навоий театри (1937—50)да созанда. Москвадаги ўзбек санъати декадаси қатнашчиси (1937). X. қўшиқ («Севикли Ватан», «Баҳодир йигитлар», «Эй мехрибоним» ва б.), «Колхоз марши» каби куйлар муаллифи. Чанг диапазонини кенгайтириб (хроматик товушқатор тузиб), уни такомиллаштириш устида ишлаган (1935). Б. Раҳмонов билан ҳамкорликда «Хоразм мусикий тарихчаси» китобини ёзган (М., 1925). Чокар тахаллуси билан ёзган шеърлари ўзи тузган қўлёзма девон ва турли баёзларга киритилган, вақгли матбуот ва тўпламларда нашр қилинган. Шеърлари демократик ва маърифатпарварлик гоялари билан сугорилган. Ўғли Фозил X. — Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист, замонавий чанг ижрочилик мактабининг асосчиси.
Ас: Шеърлар, Т., 1974.
Ад.: Олимбоева К., Аҳмедов М., Ўзбекистон халқ созандалари, Т., 1959.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.