Mavrak
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 7-b. — ziyouz.com
Mavrak (Salvia) — labguldoşlar oilasiga mansub köp yillik ötlar va yarim butalar turkumi. 500 turi bor. Özbekistonda 16 turi uçraydi. Şundan yarim buta bölgan dorivor M. ekib östiriladi; böyi 50 sm. Barglari çöziq yoki keng naştarsimon, uzun bandli (poyaning yuqori qismidagisi bandsiz), qarama-qarşi joylaşgan. Gullari kök, binafşa, poya şoxlarining uçida soxta töpgul hosil qiladi. Bargida va gulida 2,5% gaça efir moyi, şuningdek, oşlovçi va b. moddalar bor. Özbekistonning toğ yon bağirlarida, adir va boğlarda ösadigan muskat M.ning böyi 1 m. Barglari yirik, tuxumsimon, uzun bandli, tarkibida 1,03% gaça efir moylari, S vitamini, flavonoidlar, oşlovçi va b. moddalar, uruğida 31 % gaça moy bor. Bargi xalq tabobatida quvvatlantiruvçi, ovqat hazm qildiruvçi dori sifatida hamda yurak va buyrak kasalliklarini davolaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАВРАК (Salvia) — лабгулдошлар оиласига мансуб кўп йиллик ўтлар ва ярим буталар туркуми. 500 тури бор. Ўзбекистонда 16 тури учрайди. Шундан ярим бута бўлган доривор М. экиб ўстирилади; бўйи 50 см. Барглари чўзиқ ёки кенг наштарсимон, узун бандли (поянинг юқори қисмидагиси бандсиз), қарама-қарши жойлашган. Гуллари кўк, бинафша, поя шохларининг учида сохта тўпгул ҳосил қилади. Баргида ва гулида 2,5% гача эфир мойи, шунингдек, ошловчи ва б. моддалар бор. Ўзбекистоннинг тоғ ён бағирларида, адир ва боғларда ўсадиган мускат М.нинг бўйи 1 м. Барглари йирик, тухумсимон, узун бандли, таркибида 1,03% гача эфир мойлари, С витамини, флавоноидлар, ошловчи ва б. моддалар, уруғида 31 % гача мой бор. Барги халқ табобатида қувватлантирувчи, овқат ҳазм қилдирувчи дори сифатида ҳамда юрак ва буйрак касалликларини даволашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.