Mavrikiy
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 8-b. — ziyouz.com
Mavrikiy (539-602.27.11) - Vizantiya imperatori (582 y.dan). Yustinian I hukmronligidan keyin mamlakatda vujudga kelgan oğir şaroitda taxtni boşqargan. Saltanat hududiga slavyanlar, langobardlar, forslar hujum qilib turgandilar, davlat xazinasi böşab qolgan edi. M. qöşinga beriladigan maoşni. turli xil tomoşalarga sarflanadigan xarajatlarni qisqartirgan. Misrdan keltiriladigan ğalla narxini oşirgan. M.ga qarşi bir qança qözğolonlar kötarilgan. 591 y. M. Eron b-n Vizantiya uçun manfaatli bölgan sulh bitimini imzolaşga erişgan; Eronga tegişli Armanistonning bir qismi Vizantiyaga ötgan. M.ning içki siyosati davlatni parçalanişiga olib kelgan; Ravenna (584) va Karfagenda (591) yarim mustaqil ekzarxatlar (harbiyma'muriy birlik) barpo etilgan, M. vasiyatnomasi (597)ga köra, saltanat uning öğillari örtasida taqsimlanişi kerak edi. 602 y. 23 noyab. da M. senturion (kiçik harbiy lavozim) Foka boşçiligida qözğolon kötargan askarlar tomonidan taxtdan ağdarilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАВРИКИЙ (539-602.27.11) - Византия императори (582 й.дан). Юстиниан I ҳукмронлигидан кейин мамлакатда вужудга келган оғир шароитда тахтни бошқарган. Салтанат ҳудудига славянлар, лангобардлар, форслар ҳужум қилиб тургандилар, давлат хазинаси бўшаб қолган эди. М. қўшинга бериладиган маошни. турли хил томошаларга сарфланадиган харажатларни қисқартирган. Мисрдан келтириладиган ғалла нархини оширган. М.га қарши бир қанча қўзғолонлар кўтарилган. 591 й. М. Эрон б-н Византия учун манфаатли бўлган сулҳ битимини имзолашга эришган; Эронга тегишли Арманистоннинг бир қисми Византияга ўтган. М.нинг ички сиёсати давлатни парчаланишига олиб келган; Равенна (584) ва Карфагенда (591) ярим мустақил экзархатлар (ҳарбиймаъмурий бирлик) барпо этилган, М. васиятномаси (597)га кўра, салтанат унинг ўғиллари ўртасида тақсимланиши керак эди. 602 й. 23 нояб. да М. центурион (кичик ҳарбий лавозим) Фока бошчилигида қўзғолон кўтарган аскарлар томонидан тахтдан ағдарилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.