Maxaçqala
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 308–309-b. — ziyouz.com
Maxaçqala [1857 y.gaça Petrovsk, 1857—1922 y.larda Petrovsk— Port, 1857 y.dan şahar] — Doğiston Respublikasi poytaxti (1923 y.dan). Kaspiy dengizining ğarbiy sohilidagi port. T.y. st-yasi. Katta Kavkazning etagida. Aholisi 337,2 ming kişi (1998). M. 1844 y.da Anji-Arka tepaligida pod-şo hukumati harbiy qismlarining Petrovsk tayanç istehkomi sifatida qurilgan. 1896 y.da Vladikavkaz, Rostov-Don va Boku ş.lari b-n t.y. orqali birlaştirilgan. 19-a. oxiri — 20-a. boşlarida neftni qayta işlaş va boçkasozlik z-dlari, ip-yigiruv va tamaki f-kalari, t.y. ustaxonalari vujudga keldi. M. Doğistonning sano-at markazi. Maşinasozlik va metallsozlik (elektr payvandlaş uskunalari, oziq-ovqat va b. sanoat tarmoq,lari uçun uskunalar i.ç., kimyo, töqimaçilik, oziq-ovqat (baliq-konser-va, vinoçilik) korxonalari bor. Quriliş materiallari işlab çiqariladi. M. yonidan neft qazib olinadi. M. orqali Boku—Rostov-Don t.y. liniyasi ötgan. Yirik binolari: «Doğiston» mehmonxonasi (1938), Hukumat uyi (1967), Drama teatri binosi va b. M.da Rossiya FAning Doğiston ilmiy markazi, un-t, politexnika, q.x., tibbiyot va ped. in-tlari, 5 teatr, Doğiston birlaşgan muzeyi, Doğiston tasviriy san'at muzeylari bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАХАЧҚАЛА [1857 й.гача Петровск, 1857—1922 й.ларда Петровск— Порт, 1857 й.дан шаҳар] — Доғистон Республикаси пойтахти (1923 й.дан). Каспий денгизининг ғарбий соҳилидаги порт. Т.й. ст-яси. Катта Кавказнинг этагида. Аҳолиси 337,2 минг киши (1998). М. 1844 й.да Анжи-Арка тепалигида под-шо ҳукумати ҳарбий қисмларининг Петровск таянч истеҳкоми сифатида қурилган. 1896 й.да Владикавказ, Ростов-Дон ва Боку ш.лари б-н т.й. орқали бирлаштирилган. 19-а. охири — 20-а. бошларида нефтни қайта ишлаш ва бочкасозлик з-длари, ип-йигирув ва тамаки ф-калари, т.й. устахоналари вужудга келди. М. Доғистоннинг сано-ат маркази. Машинасозлик ва металлсозлик (электр пайвандлаш ускуналари, озиқ-овқат ва б. саноат тармоқ,лари учун ускуналар и.ч., кимё, тўқимачилик, озиқ-овқат (балиқ-консер-ва, виночилик) корхоналари бор. Қурилиш материаллари ишлаб чиқарилади. М. ёнидан нефть қазиб олинади. М. орқали Боку—Ростов-Дон т.й. линияси ўтган. Йирик бинолари: «Доғистон» меҳмонхонаси (1938), Ҳукумат уйи (1967), Драма театри биноси ва б. М.да Россия ФАнинг Доғистон илмий маркази, ун-т, политехника, қ.х., тиббиёт ва пед. ин-тлари, 5 театр, Доғистон бирлашган музейи, Доғистон тасвирий санъат музейлари бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.