Maxsar ildiz filçasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 313-b. — ziyouz.com
Maxsar ildiz filçasi (Mesogriocus petraeus Faust.) — qattiqqanotlilar yoki qönğizlar turkumining filçalar yoki uzunburunlilar (Cur-culionidae) oilasiga mansub haşarot. Özbekiston, Tojikiston, Turkmaniston va Jan. Qozoğistonda uçraydi. Qönğizi maxsar ekinining ildiz böğimini, yoş maysalarning pastki qismini kemirib zararlaydi. Natijada yoş nihollar qurib qoladi va ekinlar siyraklaşadi. Qönğizining uz. 4,0—4,5 mm, rangi qora, tanasi ustida kulrang tangaçalar, qornining ostki tomonida oqimtir tukçalari bor. Boşi kalta xartumçadan iborat. Qönğizlik davrida qişlaydi. Mart—apr. örtalarida qişlab çiqqan qönğizlari maxsar maysalarini kemirib zararlaydi. Ösimliklar söliy boşlaydi yoki zararlangan joyidan sinib ketadi. Yiliga bir marta avlod beradi.
Kuraş çoralari : ekin maydonlarga fozalon (2,0—2,3 l/ga) yoki de-sis (2,5% emulgirlanuvçi konsentrata; 0,3—0,5 l/ga) purkaladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАХСАР ИЛДИЗ ФИЛЧАСИ (Mesogriocus petraeus Faust.) — қаттиққанотлилар ёки қўнғизлар туркумининг филчалар ёки узунбурунлилар (Cur-culionidae) оиласига мансуб ҳашарот. Ўзбекистон, Тожикистон, Туркманистон ва Жан. Қозоғистонда учрайди. Қўнғизи махсар экинининг илдиз бўғимини, ёш майсаларнинг пастки қисмини кемириб зарарлайди. Натижада ёш ниҳоллар қуриб қолади ва экинлар сийраклашади. Қўнғизининг уз. 4,0—4,5 мм, ранги қора, танаси устида кулранг тангачалар, қорнининг остки томонида оқимтир тукчалари бор. Боши калта хартумчадан иборат. Қўнғизлик даврида қишлайди. Март—апр. ўрталарида қишлаб чиққан қўнғизлари махсар майсаларини кемириб зарарлайди. Ўсимликлар сўлий бошлайди ёки зарарланган жойидан синиб кетади. Йилига бир марта авлод беради.
Кураш чоралари : экин майдонларга фозалон (2,0—2,3 л/га) ёки де-цис (2,5% эмульгирланувчи концентрата; 0,3—0,5 л/га) пуркалади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.