Maxsus pedagogika
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 314–315-b. — ziyouz.com
Maxsus pedagogika - jismoniy va ruhiy rivojlanişda nuqsoni bölgan bolalarni tarbiyalaş va öqitiş haqidagi fan. M.p. jismoniy yoki ru-hiy rivojlanişida nuqsoni bölgan bolalarning öziga xos öquvta'lim faoliyatlarini hisobga olgan holda ped.ning umumiy tamoyillari asosida rivojlanadi. M.p.ning boş vazi-fasi jismoniy yoki ruxiy rivojlanişida nuqsoni bölgan bolalarning ta'limtarbiyasini taşkil etişning ilmiy va nazariy asoslarini yaratiş hamda şunga mos defektolog kadrlarni tayyorlaşdan iborat. M.p., şuningdek, bolalarni psixikpedagogik va klinik jihatdan örganiş, nuqson sabablarini aniqlaş, pedagogik tasniflaş va turlarga ajratiş, maxsus ta'lim va tarbiya muassasalari şaroitida bolalarga individual muomala qiliş, nuqsonli bolalarni jismoniy mehnatga tayyorlaş kabi masalalarni işlab çiqişdan iborat. M.p. qanday nuqsondagi bolalarni örganişiga qarab surdopedagogika, oligofrenopedagogika, tiflopedagogika, logopediya kabi sohalarga bölinadi. Bularning har biri umumiy ped. tarmoğini va barçasi birgalikda defektologiyani taşkil etadi. Özbekistonda M.p. böyiça muay-yan işlar amalga oşirildi. Jumladan, ped. in-tlarining defektologiya f-tlari uçun Q.Q.Mamedov, M. I. Soatov va P. M. Pölatovalar tomonidan «Oligofrenopedagogika asoslari», L. R. Möminova va M. Y. Ayupovalarning «Logopediya» qöllanmalari yaratildi. Bulardan taşqari, S. A. Aytmetova, M. Y. Ayupova, D. A. Gordiyenko, Q. Q. Mamedov, L. R. Möminova, P. M. Pölatova, V. S. Rahmonova, M. I. Soatov, R. Şomahmudova va b.larning jismoniy yoki ruhiy rivojlanişida nuqsoni bölgan bolalarning nuqsonlarini aniqlaş, töğrilaş va bartaraf etişning nazariy va amaliy masalalariga bağişlangan qöllanma, dastur, ma'ruza matnlari, uslubiy tavsiya va maqolalari e'lon qilingan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАХСУС ПЕДАГОГИКА - жисмоний ва руҳий ривожланишда нуқсони бўлган болаларни тарбиялаш ва ўқитиш ҳақидаги фан. М.п. жисмоний ёки ру-ҳий ривожланишида нуқсони бўлган болаларнинг ўзига хос ўқувтаълим фаолиятларини ҳисобга олган ҳолда пед.нинг умумий тамойиллари асосида ривожланади. М.п.нинг бош вази-фаси жисмоний ёки рухий ривожланишида нуқсони бўлган болаларнинг таълимтарбиясини ташкил этишнинг илмий ва назарий асосларини яратиш ҳамда шунга мос дефектолог кадрларни тайёрлашдан иборат. М.п., шунингдек, болаларни психикпедагогик ва клиник жиҳатдан ўрганиш, нуқсон сабабларини аниқлаш, педагогик таснифлаш ва турларга ажратиш, махсус таълим ва тарбия муассасалари шароитида болаларга индивидуал муомала қилиш, нуқсонли болаларни жисмоний меҳнатга тайёрлаш каби масалаларни ишлаб чиқишдан иборат. М.п. қандай нуқсондаги болаларни ўрганишига қараб сурдопедагогика, олигофренопедагогика, тифлопедагогика, логопедия каби соҳаларга бўлинади. Буларнинг ҳар бири умумий пед. тармоғини ва барчаси биргаликда дефектологияни ташкил этади. Ўзбекистонда М.п. бўйича муай-ян ишлар амалга оширилди. Жумладан, пед. ин-тларининг дефектология ф-тлари учун Қ.Қ.Мамедов, М. И. Соатов ва П. М. Пўлатовалар томонидан «Олигофренопедагогика асослари», Л. Р. Мўминова ва М. Й. Аюповаларнинг «Логопедия» қўлланмалари яратилди. Булардан ташқари, С. А. Айтметова, М. Й. Аюпова, Д. А. Гордиенко, Қ. Қ. Мамедов, Л. Р. Мўминова, П. М. Пўлатова, В. С. Раҳмонова, М. И. Соатов, Р. Шомаҳмудова ва б.ларнинг жисмоний ёки руҳий ривожланишида нуқсони бўлган болаларнинг нуқсонларини аниқлаш, тўғрилаш ва бартараф этишнинг назарий ва амалий масалаларига бағишланган қўлланма, дастур, маъруза матнлари, услубий тавсия ва мақолалари эълон қилинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.