Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Maydontol tizmasi

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 86–87-b. — ziyouz.com

    Maydontol tizmasi Ğarbiy Tyaiiianlagi tizma (Toşkent viloyati). Piskom daryosining yuqori oqimida. Maydontol va Oyganing daryolari oraligida. Jam.garblan şim.-şarqqa 50 km çözilgan. Ğarbla Talas Olatopi tizmasiga tutaşadi. M.t. ning suvayirgiç qismidan Qozoğiston b-n Özbekiston çegarasi ötgan. Örtaça bal. 3800— 4000 m. Eng baland joyi 4269 m. M.t. yirik antiklinal, asosan, karbon davrining intruziv jinslari, şuningdek, oxaktoş va slaneilaridan tuzilgan. Tizma kuçli parçalangan, Oygaying daryosi özami b-m suvayirgiç orasidagi farq 1500— 1700 m. Tizmaming tik şim.garbiy va jan.-şarqiy yon bagirlarila soy kup (Sariboşsoy, Tekaşsoy, Töragansoy, Qorabotqoqsoy vab.). M.t.ning suvayirgiç qismiga ötkir qirrali çöqqilar (qiyaligi 60—70°), karr va sirklar xos. Ularda qor va muz uyumlari töplangan. 2800 m dan boşlab subalp balandlik mintaqasi boşlanadi. Bu mintaqada qöngir-boş, töngizsirt, toğ şairi ösadi. 3200 —3500 m balandlikdan yuqorisi alp mintaqasiga mansub. Bu yerda töngizsirt, qoraqiyoq, turli xil tikanli ösimliklar tarqalgan. M.t.dan yozgi yaylov sifatida foydalaniladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МАЙДОНТОЛ ТИЗМАСИ Ғарбий Тяиыианлаги тизма (Тошкент вилояти). Писком дарёсининг юқори оқимида. Майдонтол ва Ойганинг дарёлари оралигида. Жам.гарблан шим.-шарққа 50 км чўзилган. Ғарбла Талас Олатопи тизмасига туташади. М.т. нинг сувайиргич қисмидан Қозоғистон б-н Ўзбекистон чегараси ўтган. Ўртача бал. 3800— 4000 м. Энг баланд жойи 4269 м. М.т. йирик антиклиналь, асосан, карбон даврининг интрузив жинслари, шунингдек, охактош ва сланеиларидан тузилган. Тизма кучли парчаланган, Ойгайинг дарёси ўзами б-м сувайиргич орасидаги фарқ 1500— 1700 м. Тизмаминг тик шим.гарбий ва жан.-шарқий ён багирларила сой куп (Сарибошсой, Текашсой, Тўрагансой, Қоработқоқсой ваб.). М.т.нинг сувайиргич қисмига ўткир қиррали чўққилар (қиялиги 60—70°), карр ва цирклар хос. Уларда қор ва муз уюмлари тўпланган. 2800 м дан бошлаб субальп баландлик минтақаси бошланади. Бу минтақада қўнгир-бош, тўнгизсирт, тоғ шаири ўсади. 3200 —3500 м баландликдан юқориси альп минтақасига мансуб. Бу ерда тўнгизсирт, қорақиёқ, турли хил тиканли ўсимликлар тарқалган. М.т.дан ёзги яйлов сифатида фойдаланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.