Maymoqlik
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 92–93-b. — ziyouz.com
Maymoqlik — oyoq panjasining qiyşiq bölişi (deformatsiyasi). M.ning tugma va hayotda orttirilgan xillari farq qilinadi. M., köpinça, tugma bölib, aksari öğil bolalarda uçraydi, bunga bolaning ona krrnidaligidayoq boldir muskullarining rivojlanmay qolişi sabab böladi. Turmuşda orttirilgan M. oyoq panjasi va boldir yeuyaklarining sinib, notögri bitişi, şöningdek, falaj, muskul va nerv tolalarining har xil kasalliklari oqibatida paylo bölişi mumkin. M.la bir yoki ikkala oyoqning töpikdan pastki qismi bir-biriga qaragan, tovon yumaloq böladi. Maymoq bola yoşiga tölib, yura boşlaganda avval teri va muskullar, söng töpiqdan pastki qismdagi mayda su-yaklar şakli özgaradi. Oqibatda bemor oyoq panjasining taşqi çekkasi, ba'zan içki yuzasi b-n yuradi. M.da pay va parlalar tortilişi natijasida çözilib kuçsizlanadi; bollir x.am ösmay qoladi. Maymoqodam silkinibsilkitib yuradi, olatdagi poyabzalni kiya olmaydi. Ikkala oyogi maymoqodam tik tura olmaydi, köpinça, ganliraklab, faqat xassa b-n yuradi.
Davosi. Tuğma M.ni lavolaşni bola hayotining lastlabki kunlarilanoq boşlaş lozim. Buning uçun qiyşiqoyoqni tögrilayligan maxsus harakatlar va boglov (iaqti-vaqti b-n almaştirib turadigan doka yoki gipsli, gipsşinali) tavsiya etiladi, oyoq muyekullarini mustahkamlaş uçun massaj buyurilali. Bular yordam bermasa, operatsiya qilinali. Bemor yoşlikda davolansa, heç qanday asorat qolmaydi, tuzalib ketişi mumkin. Orttirilgan M.da faqat jarrohlik usuli qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАЙМОҚЛИК — оёқ панжасининг қийшиқ бўлиши (деформацияси). М.нинг тугма ва ҳаётда орттирилган хиллари фарқ қилинади. М., кўпинча, тугма бўлиб, аксари ўғил болаларда учрайди, бунга боланинг она кррнидалигидаёқ болдир мускулларининг ривожланмай қолиши сабаб бўлади. Турмушда орттирилган М. оёқ панжаси ва болдир еуякларининг синиб, нотўгри битиши, шўнингдек, фалаж, мускул ва нерв толаларининг ҳар хил касалликлари оқибатида пайло бўлиши мумкин. М.ла бир ёки иккала оёқнинг тўпикдан пастки қисми бир-бирига қараган, товон юмалоқ бўлади. Маймоқ бола ёшига тўлиб, юра бошлаганда аввал тери ва мускуллар, сўнг тўпиқдан пастки қисмдаги майда су-яклар шакли ўзгаради. Оқибатда бемор оёқ панжасининг ташқи чеккаси, баъзан ички юзаси б-н юради. М.да пай ва парлалар тортилиши натижасида чўзилиб кучсизланади; боллир х.ам ўсмай қолади. Маймоқодам силкинибсилкитиб юради, олатдаги пойабзални кия олмайди. Иккала оёги маймоқодам тик тура олмайди, кўпинча, ганлираклаб, фақат хасса б-н юради.
Давоси. Туғма М.ни лаволашни бола ҳаётининг ластлабки кунлариланоқ бошлаш лозим. Бунинг учун қийшиқоёқни тўгрилайлиган махсус ҳаракатлар ва боглов (иақти-вақти б-н алмаштириб турадиган дока ёки гипсли, гипсшинали) тавсия этилади, оёқ муекулларини мустаҳкамлаш учун массаж буюрилали. Булар ёрдам бермаса, операция қилинали. Бемор ёшликда даволанса, ҳеч қандай асорат қолмайди, тузалиб кетиши мумкин. Орттирилган М.да фақат жарроҳлик усули қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.