Maysa paşşasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 95-b. — ziyouz.com
Maysa paşşasi (Chorthophila fl orilega Zett.) — ikki qanotlilarta mansub zararkunanda haşarot. M.p. sining liçinkalari ekilgan uruğlarni va çigitni zararlaydi. Örta Osiyoda uçraydi. Voyaga yetgan paşşasi tanasining uz. 5,5 mm, uy paşşasiga öx-şaydi. Tanasi töq qönğir, qorinçasi kulrang, tuxumi oq, uz. 0,9 mm ga yaqin. Liçinkasining uz. 7 mm. Soxta pillalik, liçinkalik yoki imago fazalarida qişlab çiqadi. Qişlab çiqqan soxta pillalardan mart oxiri — apr. boşlarida katta yoşdagi paşşalar uçib çiqadi, ularning uruğdon va tuxumdonlari çala rivojlangan bölib, ular 2—4 hafta içida töliq yetiladi. Urğoçilari tuxumlarini 1—4 tadan tuproq betiga, tuproq yoriklari içiga va kesaklar orasiga soçib qöyadi. Bitta urğoçi paşşa 100 donagaça tuxum qöyadi: tuxum qöyiş davri 12 kungaça çöziladi. Yoz faslida 2—4 kun, erta bahorda va keç kuzda 5—10 kun ötgaç, tuxumlardan liçinkalar çiqadi va dar-hol tuproq orasiga kirib yaşirinadi. Liçinkalar tuproqning 3—5 sm çuqurligida yaşaydi; ularning rivojlanişi 1—2 hafta davom etadi; liçinkalar ekilgan uruğlarni kemirib, zarar yetkazadi. Kuraş çoralari: uruğlar unib çiqişini tezlaştiriş uçun ekişdan oldin ivitiş; yerni sifatli işlaş. M. p. köp uçraydigan yerlarga organik ögitlarni kuzda soliş tavsiya etiladi.
Saidmurod Alimuhamedov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАЙСА ПАШШАСИ (Chorthophila fl orilega Zett.) — икки қанотлиларта мансуб зараркунанда ҳашарот. М.п. сининг личинкалари экилган уруғларни ва чигитни зарарлайди. Ўрта Осиёда учрайди. Вояга етган пашшаси танасининг уз. 5,5 мм, уй пашшасига ўх-шайди. Танаси тўқ қўнғир, қоринчаси кулранг, тухуми оқ, уз. 0,9 мм га яқин. Личинкасининг уз. 7 мм. Сохта пиллалик, личинкалик ёки имаго фазаларида қишлаб чиқади. Қишлаб чиққан сохта пиллалардан март охири — апр. бошларида катта ёшдаги пашшалар учиб чиқади, уларнинг уруғдон ва тухумдонлари чала ривожланган бўлиб, улар 2—4 ҳафта ичида тўлиқ етилади. Урғочилари тухумларини 1—4 тадан тупроқ бетига, тупроқ ёриклари ичига ва кесаклар орасига сочиб қўяди. Битта урғочи пашша 100 донагача тухум қўяди: тухум қўйиш даври 12 кунгача чўзилади. Ёз фаслида 2—4 кун, эрта баҳорда ва кеч кузда 5—10 кун ўтгач, тухумлардан личинкалар чиқади ва дар-ҳол тупроқ орасига кириб яширинади. Личинкалар тупроқнинг 3—5 см чуқурлигида яшайди; уларнинг ривожланиши 1—2 ҳафта давом этади; личинкалар экилган уруғларни кемириб, зарар етказади. Кураш чоралари: уруғлар униб чиқишини тезлаштириш учун экищдан олдин ивитиш; ерни сифатли ишлаш. М. п. кўп учрайдиган ерларга органик ўгитларни кузда солиш тавсия этилади.
Саидмурод Алимуҳамедов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.