Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mayya yozuvi

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 97-b. — ziyouz.com

    Mayya yozuvi — indeys xalqlaridan biri — mayyalarning öziga xos iyero-glifik (söz-böğinli) yozuvi. 18—20-a.larda topilgan 4 ta yozma yodgorlik Drezden, Parij, Madrid, va Nyu-York ş.larida saqlanadi. Ular mil. 1-a. ga mansub. Şuningdek, mayya şaharlari xarobalarida toşlarga yozilgan, biroq ataylab şikayet yetkazilgan bir qança toşbitiklar ham aniqlangan. M.yo. 16-a. gaça, ispan çerkovi taqiqlagunça amalda bölgan. M.yo.da harf yoki böğinni ifodalovçi (fonetik), butun bir sözni bildiruvçi (ideografik), şuningdek, öqilmasada, söz ma'nosini tuşuntiruvçi (oçqiç) belgilar qöllangan. Hammasi bölib 300 ga yaqin belgi aniqlangan. Iyeroglifik matnlar tili talaffuz, sözlar tarkibi, grammatik jihatlardan 16—17-a.lardagi mayya sözlaşuv tilidan farq qilgan. Mayya kitoblari maxsus usul va vositalar b-n tay-yorlangan, har ikki tomoniga ohak surtilgan qoğoz tasmalariga çutka b-n yozilgan. M.yo.ni öqib örganiş harakati 19-a. örtalarida boşlangan bölsada, qoğozga va toşga yozilgan matnlar hozirgaça töliq tarjima qilinmagan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МАЙЯ ЁЗУВИ — индейс халқларидан бири — майяларнинг ўзига хос иеро-глифик (сўз-бўғинли) ёзуви. 18—20-а.ларда топилган 4 та ёзма ёдгорлик Дрезден, Париж, Мадрид, ва Нью-Йорк ш.ларида сақланади. Улар мил. 1-а. га мансуб. Шунингдек, майя шаҳарлари харобаларида тошларга ёзилган, бироқ атайлаб шикает етказилган бир қанча тошбитиклар ҳам аниқланган. М.ё. 16-а. гача, испан черкови тақиқлагунча амалда бўлган. М.ё.да ҳарф ёки бўғинни ифодаловчи (фонетик), бутун бир сўзни билдирувчи (идеографик), шунингдек, ўқилмасада, сўз маъносини тушунтирувчи (очқич) белгилар қўлланган. Ҳаммаси бўлиб 300 га яқин белги аниқланган. Иероглифик матнлар тили талаффуз, сўзлар таркиби, грамматик жиҳатлардан 16—17-а.лардаги майя сўзлашув тилидан фарқ қилган. Майя китоблари махсус усул ва воситалар б-н тай-ёрланган, ҳар икки томонига оҳак суртилган қоғоз тасмаларига чутка б-н ёзилган. М.ё.ни ўқиб ўрганиш ҳаракати 19-а. ўрталарида бошланган бўлсада, қоғозга ва тошга ёзилган матнлар ҳозиргача тўлиқ таржима қилинмаган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.