Mehnat gigiyenasi

Mehnat gigiyenasi MEHNAT GIGIYENASI, kasb gigiyenasi — gigiyenaning bir bölimi. Mehnat jarayonlari va i.ç. muhitining odam organizmiga ta'sirini örganadi hamda qulay mehnat şaroitini yaratiş va kasb kasalliklarining oldini oliş uçun gigiyena meyorlari va tadbirlarini işlab çiqadi. Har. qanday joydagi mehnat şaroitlari i.ç. jarayoni texnologiyasiga va iş örinlarida yaratiladigan sanitariyagigiyena şaro-itlariga boğliq. Jismoniy mehnat jarayonida, asosan, odam muskullariga, akdiy mehnatda esa asabiyruhiy tomondan zör keladi.Texnika rivojlanib, i.ç. jarayonlari mukammalaşgan sari jismoniy mehnat örnini aqyaiy mehnat egalladi va aqliy mehnat jarayonlarini köproq örganişga ehtiyoj tuğildi. I.ç.ning sanitariyagigiyena şaroitlari deganda işlovçi kişining atrofidagi butun vaziyat, jumladan, unga ta'sir qilişi mumkin bölgan kimyoviy moddalar, çang, şovkin, vibratsiya, ionlaştiruvçi nurlar, şuningdek, havo harorati, namligi, harakatning tezligi, xonalar yoki boşqa iş joyining yoritilişi, mikroorganizmlar köpkamligi va b. tuşuniladi. Kişini muhofaza qilinadigan tegişli çoralar körilmasa, mana şu omillarning har biri yoki bir neçtasi birga salomatlikka ziyon yetkazadi. M.g. fanining asosiy vazifasi ham ana şu no-jöya ta'sirlar oldini olişdan iborat. Mehnat şaroitlarini yaxşilaş ÖzRda umumdavlat vazifasi hisoblanadi. «Özbekiston Respublikasi davlat sanitariya nazorati töğrisidagi nizom»ga muvofiq, M.g. sohasida davlat sanitariya nazoratining bajaradigan asosiy vazifasi sanitariya qonunlariga rioya qilinişini kuzatib borişdir (q. Davlat sanitariya nazorati).

M.g.da nazorat olib boriş uçun turli usullardan foydalaniladi. Şulardan asosiysi sanitariyagigiyena tekşiruvlaridir. Obhavoga tegişli omillar; havoning ifloslaniş darajasi, vibratsiya, şovqin, radioaktiv nurlarni ölçaş va b. işlarda şu metod qöllanadi. Bundan taşqari, fiziologik, statistik hamda eksperimental tekşiruv usullari ham bor. M.g. i.ç. da odam organizmining fiziologik va biologik talablariga hammadan köra köproq muvofiq keladigan gigiyena normativlarini belgilab oliş maqsadida organizm b-n i.ç. muhiti örtasida bölib turadigan özaro ta'sir qonuniyatlarini ham örganadi. Mamlakatda joriy etilgan tartibqoidaga muvofiq, i.ç. omillarining birontasi ham yöl qöyiladigan normadan yoki eng katta konsentratsiyadan ortiq bölmasligi, işlovçilar ularga çeksiz uzoq vaqt davomida yaqin yurganida omillar öşa odamlarga muayyan kasallik yoki sezilarli biror özgariş paydo qilmasligi kerak. M.g. ÖzR Soğliqni saqlaş vazirligi tomonidan işlab çiqilgan va tavsiya etilgan maxsus davlat normativlari, yöriqnoma va körsatmalariga amal qilgan holda olib boriladi.