Mehnat jamoasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 490-b. — ziyouz.com
Mehnat jamoasi - öz mehnati b-n korxona faoliyatida mehnat şartnomasi asosida iştirok etayotgan xodimlarning barçasi. Odatda, ma'muri-yatning mansabdor şaxslarm, şuningdek, M.j. taşkil etgan ayrim jamoat taşkilotlari, mas, mehnat nizolari komissiyasi ham M.j. tarkibiga kiradi. M.j. mehnat huquqining subyekti sifatida butun korxona hamda uning tarkibiy bölinmalarida faoliyat körsatadi. M.j. turli taşkiliyhuquqiy şakldagi korxonalar va mul-kçilikning turli şakllariga qarab farqlanadi. M.j. b-n iş beruvçi örtasidagi munosabatlar, ijtimoiy taraqqiyot,mehnat muhofazasi, mehnatga haq tölaş, korxona foydasini taqsimlaşda xodimlarning iştirok etişi amaldagi qonunçilik, şuningdek, korxona ustavi va ekamoa şartnomasi b-n tartibga solinadi. M.j.ning asosiy vakolatlari: iş beruvçi b-n jamoa şartnomasi tuziş haqida qaror qabul qiliş; jamoa şartnomasini tuziş yuzasidan muzokaralar olib borib, uni tayyorlaş va muhokama qilişda iştirok etiş, jamoa şartnomasining bajarilişini nazorat qiliş; mehnatga oid munosabatlarda xodimlarning manfaatlarini ifoda etuvçi hamda huquklarini himoya qiluvçi vakillik organlarini belgilaş; içki mehnat tartibi qoidalarini tasdiqlaş; davlat korxonalari aksiyadorlik jamiyatlariga aylantirilganda aksiyalarni sotib oliş; mehnat nizolari komissiyasi orqali nizolarni hal qilişda iştirok etiş va xodimlarning vakillik organlari orqali ularning huquklarini himoya qiliş; korxonada içki hujjatlar qabul qilişda iştirok etiş va h.k. M.j.ga beriladigan vakolatlar doirasi birinçi galda jamoa şartnomasida belgilanadi. M.j.ning qonunçilikda belgilangan vakolatlari keng demokratik asosda amalga oşiriladi.
Anvar Inoyatov, Muborak Usmonova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕҲНАТ ЖАМОАСИ - ўз меҳнати б-н корхона фаолиятида меҳнат шартномаси асосида иштирок этаётган ходимларнинг барчаси. Одатда, маъмури-ятнинг мансабдор шахсларм, шунингдек, М.ж. ташкил этган айрим жамоат ташкилотлари, мас, меҳнат низолари комиссияси ҳам М.ж. таркибига киради. М.ж. меҳнат ҳуқуқининг субъекти сифатида бутун корхона ҳамда унинг таркибий бўлинмаларида фаолият кўрсатади. М.ж. турли ташкилийҳуқуқий шаклдаги корхоналар ва мул-кчиликнинг турли шаклларига қараб фарқланади. М.ж. б-н иш берувчи ўртасидаги муносабатлар, ижтимоий тараққиёт,меҳнат муҳофазаси, меҳнатга ҳақ тўлаш, корхона фойдасини тақсимлашда ходимларнинг иштирок этиши амалдаги қонунчилик, шунингдек, корхона устави ва экамоа шартномаси б-н тартибга солинади. М.ж.нинг асосий ваколатлари: иш берувчи б-н жамоа шартномаси тузиш ҳақида қарор қабул қилиш; жамоа шартномасини тузиш юзасидан музокаралар олиб бориб, уни тайёрлаш ва муҳокама қилишда иштирок этиш, жамоа шартномасининг бажарилишини назорат қилиш; меҳнатга оид муносабатларда ходимларнинг манфаатларини ифода этувчи ҳамда ҳуқукларини ҳимоя қилувчи вакиллик органларини белгилаш; ички меҳнат тартиби қоидаларини тасдиқлаш; давлат корхоналари акциядорлик жамиятларига айлантирилганда акцияларни сотиб олиш; меҳнат низолари комиссияси орқали низоларни ҳал қилишда иштирок этиш ва ходимларнинг вакиллик органлари орқали уларнинг ҳуқукларини ҳимоя қилиш; корхонада ички ҳужжатлар қабул қилишда иштирок этиш ва ҳ.к. М.ж.га бериладиган ваколатлар доираси биринчи галда жамоа шартномасида белгиланади. М.ж.нинг қонунчиликда белгиланган ваколатлари кенг демократик асосда амалга оширилади.
Анвар Иноятов, Муборак Усмонова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.