Mehnat unumdorligi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 498-b. — ziyouz.com
Mehnat unumdorligi - i.ç. jarayonida kişilar mehnatining foydaliligi, samaradorligi va mahsuldorligi; M.u. işlovçining ma'lum vaqt birligi (soat, smena, oy, yil) içida tayyorlagan mahsulot hajmi b-n ölçanadi. I.ç. tarmoqlari va korxonalarda mehnat unumdorligi yalpi yoki sof mahsulot asosida hisoblanadi. Yillik mahsulot hajmini örtaça işlovçilar soniga böliş orqali bir işlovçi hisobiga yaratilgan mahsulot aniqlanadi.
M.u.ning ösişi mahsulot birligini i.ç.da mehnat sarfining kamayişi demakdir. M.u. yuqori bölsa, jami-yat har bir xodim hisobiga köproq mahsulot tayyorlaş, binobarin, özining ösib borayotgan ehtiyojlarini tölaroq qondiriş imkoniyatiga ega böladi. Mehnatning asosiy kapital b-n ta'minlanişini yaxşilaş, fantexnika taraqqiyoti yutuqlari va yangi texnologiyani joriy etiş, i.ç. jarayonlarini avtomatlaştiriş, xodimlarning malakasini va texnik tayyorgarlik darajasini, madaniyatini, ma'lumotini oşiriş M.u. ösişining eng muhim omillaridandir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕҲНАТ УНУМДОРЛИГИ - и.ч. жараёнида кишилар меҳнатининг фойдалилиги, самарадорлиги ва маҳсулдорлиги; М.у. ишловчининг маълум вақт бирлиги (соат, смена, ой, йил) ичида тайёрлаган маҳсулот ҳажми б-н ўлчанади. И.ч. тармоқлари ва корхоналарда меҳнат унумдорлиги ялпи ёки соф маҳсулот асосида ҳисобланади. Йиллик маҳсулот ҳажмини ўртача ишловчилар сонига бўлиш орқали бир ишловчи ҳисобига яратилган маҳсулот аниқланади.
М.у.нинг ўсиши маҳсулот бирлигини и.ч.да меҳнат сарфининг камайиши демакдир. М.у. юқори бўлса, жами-ят ҳар бир ходим ҳисобига кўпроқ маҳсулот тайёрлаш, бинобарин, ўзининг ўсиб бораётган эҳтиёжларини тўлароқ қондириш имкониятига эга бўлади. Меҳнатнинг асосий капитал б-н таъминланишини яхшилаш, фантехника тараққиёти ютуқлари ва янги технологияни жорий этиш, и.ч. жараёнларини автоматлаштириш, ходимларнинг малакасини ва техник тайёргарлик даражасини, маданиятини, маълумотини ошириш М.у. ўсишининг энг муҳим омилларидандир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.