Membrana
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 411-b. — ziyouz.com
Membrana (lot. membrana — qobiq, parda) — 1)texnikada — berk kontur (perimetr) böylab mahkamlangan yupqa yumşoq egiluvçan plastinka. Turliça bosimli ikki böşliqni yoki ayrim böşliq (hajm)ni umumiy böşliq (hajm) dan ajratiş, şuningdek, bosim özgarişlarini çiziqli siljişlarga va, aksinça, aylantiriş uçun möljallanadi. Metall (mas, folga, elinvar) va metallmas (rezina, mato va b.) xillari bor. M. elektr yoki mexanik tebranişlarni tovuş tebranişlariga va, aksinça, aylantirib beruvçi apparatlarning tarkibiy qismi. U manometrlarsa sezgir element, nasos larda ziçlaş qurilmasi sifatida, mikrofon, telefon va b. asboblarda ham qöllanadi; 2) elastiklik nazariyasida — kontur böylab mahkamlangan egiluvçan yupqa plastinka. Egilişga bikrligi nolga teng deb olinadi. Osma tizimlarda kötaruvçi element sifatida foydalaniladi. Mas, undan binoning osma yopmasi sifatida foydalaniş mumkin. M. çözilmaydi deb qabul qilinadi, egilişi esa konturning qandayligiga qarab hisobga olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕМБРАНА (лот. membrana — қобиқ, парда) — 1)техникада — берк контур (периметр) бўйлаб маҳкамланган юпқа юмшоқ эгилувчан пластинка. Турлича босимли икки бўшлиқни ёки айрим бўшлиқ (ҳажм)ни умумий бўшлиқ (ҳажм) дан ажратиш, шунингдек, босим ўзгаришларини чизиқли силжишларга ва, аксинча, айлантириш учун мўлжалланади. Металл (мас, фольга, элинвар) ва металлмас (резина, мато ва б.) хиллари бор. М. электр ёки механик тебранишларни товуш тебранишларига ва, аксинча, айлантириб берувчи аппаратларнинг таркибий қисми. У манометрларца сезгир элемент, насос ларда зичлаш қурилмаси сифатида, микрофон, телефон ва б. асбобларда ҳам қўлланади; 2) эластиклик назариясида — контур бўйлаб маҳкамланган эгилувчан юпқа пластинка. Эгилишга бикрлиги нолга тенг деб олинади. Осма тизимларда кўтарувчи элемент сифатида фойдаланилади. Мас, ундан бинонинг осма ёпмаси сифатида фойдаланиш мумкин. М. чўзилмайди деб қабул қилинади, эгилиши эса контурнинг қандайлигига қараб ҳисобга олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.