Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mendeleviy

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 415–416-b. — ziyouz.com

    Mendeleviy (Mendelevium), Md davriy sistemaning III guruhiga mansub sun'iy radioaktiv kimyoviy element; aktinoidlarta kiradi. Tartib raqami 101. Barqaror izotoplari yöq. Massa soni 247—252, 254—260 bölgan 13 ta izotopi ma'lum. Oksidlaniş darajasi +1, +2, +3 (eng barkaror); ion radiusi Md3+ böyiça 0,0934 nm. A. Gi-orso, G. Siborg va b. amerikalik olimlar 1955 y.da eynşteyniy 253Es ni os zarralar b-n nurlantiriş natijasida ilk bor M.ning dastlabki atomlarini (hammasi bölib 17 atom mikdorda) ajratib olganlar. M.ning eng uzoq mavjud böluvçi izotopi 258Md 1967 y.da AQŞda olingan. D. I. Mendeleyev şarafiga atalgan. Eng uzok, mavjud böluvçi izotoplari: 25SMd (T1/2=56 sutka, a-nurlanuvçi), 26OMd (T1/2=32 sutka), 257Md [T1/2=5,0 soat, elektron uşlaşi (90%), a- nurlanuvçi (10%)] va 256Md [T =75 min, elektron uşlaşi (90%), a-nurlanuvçi (10%)].

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МЕНДЕЛЕВИЙ (Mendelevium), Md даврий системанинг III гуруҳига мансуб сунъий радиоактив кимёвий элемент; актиноидларта киради. Тартиб рақами 101. Барқарор изотоплари йўқ. Масса сони 247—252, 254—260 бўлган 13 та изотопи маълум. Оксидланиш даражаси +1, +2, +3 (энг баркарор); ион радиуси Md3+ бўйича 0,0934 нм. А. Ги-орсо, Г. Сиборг ва б. америкалик олимлар 1955 й.да эйнштейний 253Es ни ос зарралар б-н нурлантириш натижасида илк бор М.нинг дастлабки атомларини (ҳаммаси бўлиб 17 атом микдорда) ажратиб олганлар. М.нинг энг узоқ мавжуд бўлувчи изотопи 258Md 1967 й.да АҚШда олинган. Д. И. Менделеев шарафига аталган. Энг узок, мавжуд бўлувчи изотоплари: 25SMd (T1/2=56 сутка, а-нурланувчи), 26OMd (T1/2=32 сутка), 257Md [T1/2=5,0 соат, электрон ушлаши (90%), а- нурланувчи (10%)] ва 256Md [Т =75 мин, электрон ушлаши (90%), а-нурланувчи (10%)].

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.