Menzula
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 424-b. — ziyouz.com
Menzula (lot. mensula — stolça) — joyning topografiya plani va xaritasini grafik usulda oliş uçun dala şaroitida qöllaniladigan çizmaçilik stolçasi. M. törtburçak şaklli taxtaplanşetdan, taglik hamda ştativ (3 oyoq) dan iborat (rayem). Azimut böyiça oriyentirlaş uçun planşetni oyoq 3 ning vertikal öqi atrofida 360° ga buriş mumkin. Planga oliş natijasini birdaniga şartli belgilar b-n çizib tasvirlab boriş uçun M. taxta planşetiga sifatli çizmaçilik qoğozi (vatman) mahkamlanadi. Unga kipregel yordamida joyning plani çiziladi. Bu plandan xarita (ayniqsa, harbiy xarita) tuzişda ham foydalaniladi. M. va kipregel b-n bajariladigan topografik syomka menzula syomkasi deyiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕНЗУЛА (лот. mensula — столча) — жойнинг топография плани ва харитасини график усулда олиш учун дала шароитида қўлланиладиган чизмачилик столчаси. М. тўртбурчак шаклли тахтапланшетдан, таглик ҳамда штатив (3 оёқ) дан иборат (раем). Азимут бўйича ориентирлаш учун планшетни оёқ 3 нинг вертикал ўқи атрофида 360° га буриш мумкин. Планга олиш натижасини бирданига шартли белгилар б-н чизиб тасвирлаб бориш учун М. тахта планшетига сифатли чизмачилик қоғози (ватман) маҳкамланади. Унга кипрегель ёрдамида жойнинг плани чизилади. Бу пландан харита (айниқса, ҳарбий харита) тузишда ҳам фойдаланилади. М. ва кипрегель б-н бажариладиган топографик съёмка мензула съёмкаси дейилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.