Menzula syomkasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 424-b. — ziyouz.com
Menzula syomkasi - topografik syomka turlaridan biri; menzula va kipregel yordamida bajarilib bevosita dalada çizib boriladi. Buning uçun dastlab sifatli çizma qoğozga syomka asosi nuqtalarining koordinatalari böyiça tuşirilib, qoğoz menzula taxtasiga mahkamlanadi. Keyin joyda bu nuqtalarda menzula ketma-ket örnatilib, joy tafeilotlari va relyefi syomka qilinadi. Planga tuşiriladigan nuqtalar (obyektlar) gaça masofa va nisbiy balandliklar kipregel b-n ölçab aniqpanadi. Ular syomka masştabida qoğozga (planga) ölçab tuşiriladi. Şu joyni özida relyef ham gorizontallar b-n tasvirlab boriladi. M.s. natijasi bölib maxsus şartli belgilar asosida qalamda çizilgan topografik planni asli xizmat qiladi. M.s. kiçik maydonlarning yirik masştabdagi syomkasini bajarişda qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕНЗУЛА СЪЁМКАСИ - топографик съёмка турларидан бири; мензула ва кипрегель ёрдамида бажарилиб бевосита далада чизиб борилади. Бунинг учун дастлаб сифатли чизма қоғозга съёмка асоси нуқталарининг координаталари бўйича туширилиб, қоғоз мензула тахтасига маҳкамланади. Кейин жойда бу нуқталарда мензула кетма-кет ўрнатилиб, жой тафеилотлари ва рельефи съёмка қилинади. Планга тушириладиган нуқталар (объектлар) гача масофа ва нисбий баландликлар кипрегель б-н ўлчаб аниқпанади. Улар съёмка масштабида қоғозга (планга) ўлчаб туширилади. Шу жойни ўзида рельеф ҳам горизонталлар б-н тасвирлаб борилади. М.с. натижаси бўлиб махсус шартли белгилар асосида қаламда чизилган топографик планни асли хизмат қилади. М.с. кичик майдонларнинг йирик масштабдаги съёмкасини бажаришда қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.