Mergel
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 428–429-b. — ziyouz.com
Mergel — çökindi toğ jinsi, ohaktoş va dolomitlardan gilli jinslarga ötişdagi oraliq holatda. Tarkibida 50 dan 80% gaça SaSO3 va MgCO3, 20 dan 50% gaça gilli material böladi. Gilli, ohaktoşli, börsimon va dolomitli qöşimçalariga qarab kremnezyomli, glaukonitli, qumli, slyudali, bituminozli, kömirli va h.k. M.lar farq qilinadi. Rangi har xil, köpinça, oqiş. Tabiatda keng tarqalgan, proterozoydan boşlab barça sistemalarda uçraydi. Karbonatli va gilli qatlamlarda köproqböladi. Ba'zi sement turlarini i.ç.da xom aşyo; quriliş materiali sifatida ham işlatiladi. Oçiq usulda qazib olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕРГЕЛЬ — чўкинди тоғ жинси, оҳактош ва доломитлардан гилли жинсларга ўтишдаги оралиқ ҳолатда. Таркибида 50 дан 80% гача СаСО3 ва MgCO3, 20 дан 50% гача гилли материал бўлади. Гилли, оҳактошли, бўрсимон ва доломитли қўшимчаларига қараб кремнезёмли, глауконитли, қумли, слюдали, битуминозли, кўмирли ва ҳ.к. М.лар фарқ қилинади. Ранги ҳар хил, кўпинча, оқиш. Табиатда кенг тарқалган, протерозойдан бошлаб барча системаларда учрайди. Карбонатли ва гилли қатламларда кўпроқбўлади. Баъзи цемент турларини и.ч.да хом ашё; қурилиш материали сифатида ҳам ишлатилади. Очиқ усулда қазиб олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.