Meseta
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 434-b. — ziyouz.com
Meseta MESETA, Kastiliya yassitoğligi — Ispaniya va Portugaliyadagi yassitoğlik, Pirenei ya.o.ning katta kismini egallaydi. Asosan, kristall jinslardan tuzilgan. Plato, unça baland bölmagan massiv va toğ oraliği botiqlaridan iborat, ğarbida tektonik yoriklar b-n kuçli parçalangan. Aksari qismining bal. 600—1200 m. M.ning örta qismini egallagan Markaziy Kordilyera toğlari (eng baland joyi 2592 m. Almansor toği) yassitoğlikni Eski Kastiliya va Yangi Kastiliya yassitoğliklariga ajratib turadi. Iklimi Örta dengiz böyiga xos, quruq iqlim. Asosiy daryolari Duero, Taxo, Gvadiana. Ösimlik dunyosi kserofit butalar va daşt ösimliklaridan, şim.-ğarbiy qismida siyrak keng bargli va igna bargli örmonlardan iborat. Donli ekinlar ekiladi, boğlar va tokzorlar barpo qilingan. Yaylov çorvaçiligi rivojlangan. Madrid ş. M.da joylaşgan. MESIT — özbek uruğlaridan biri. M. yesit, yobu (jobu), tama uruglari birlaşmasi «uç uruğ» (uç uru) deb atalgan. M.lar 19-a. oxiri —20-a. boşlarida Buxoro vohasida, hoz. Samarqand viloyatining Narpay tumanida, Qaşqadaryo viloyati Kasbi tumanidagi Mesit qişloşda, bir qismi esa hoz. Turkmanistonning Leban (sobiq Çorjöy) viloyatida yaşaganlar. M.lar özbek va turkman xalqlari tarkibiga singib ketgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕСЕТА, Кастилия ясситоғлиги — Испания ва Португалиядаги ясситоғлик, Пиренеи я.о.нинг катта кисмини эгаллайди. Асосан, кристалл жинслардан тузилган. Плато, унча баланд бўлмаган массив ва тоғ оралиғи ботиқларидан иборат, ғарбида тектоник ёриклар б-н кучли парчаланган. Аксари қисмининг бал. 600—1200 м. М.нинг ўрта қисмини эгаллаган Марказий Кордильера тоғлари (энг баланд жойи 2592 м. Альмансор тоғи) ясситоғликни Эски Кастилия ва Янги Кастилия ясситоғликларига ажратиб туради. Иклими Ўрта денгиз бўйига хос, қуруқ иқлим. Асосий дарёлари Дуэро, Тахо, Гвадиана. Ўсимлик дунёси ксерофит буталар ва дашт ўсимликларидан, шим.-ғарбий қисмида сийрак кенг баргли ва игна баргли ўрмонлардан иборат. Донли экинлар экилади, боғлар ва токзорлар барпо қилинган. Яйлов чорвачилиги ривожланган. Мадрид ш. М.да жойлашган. МЕСИТ — ўзбек уруғларидан бири. М. есит, ёбу (жобу), тама уруглари бирлашмаси «уч уруғ» (уч уру) деб аталган. М.лар 19-а. охири —20-а. бошларида Бухоро воҳасида, ҳоз. Самарқанд вилоятининг Нарпай туманида, Қашқадарё вилояти Касби туманидаги Месит қишлошда, бир қисми эса ҳоз. Туркманистоннинг Лебан (собиқ Чоржўй) вилоятида яшаганлар. М.лар ўзбек ва туркман халқлари таркибига сингиб кетган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.