Metallografiya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 445-b. — ziyouz.com
Metallografiya (metall va ... grafiya) — metallar va qotişmalarning strukturasini tadqiq qiliş usuli. Metallografik, makrostruktura va mikrostruktura tadqiq qiliş usullari bor. Metallografik usulda metallar yoki metall qotişmalarning tuzilişini (tarkibiy qismlarini) örganiş maqsadida ular maxsus usullarda silliqyaanadi, yaltiratiladi va kislotalar (mas, azot kislota) ning suvdagi eritmasi b-n işqorlanadi. Şunda taşkiliy qismlarning qiyofasi (relyefi) namoyon böladi. Makrostruktura bevosita köz b-n yoki lupa orqali közdan keçirib örganiladi. Bu usul unça aniqlik talab qilmaydigan hollarda qöllaniladi. Mikrostruktura ni örganişda optik va elektron mikroskoplardan foydalaniladi. Bu usul metallar va qotişmalarning tuzilişini anyq tadqiq qilişga imkon beradi. Umuman, M. metallar va metall qotişmalarning strukturasi b-n xossalari orasidagi boğliqlikni aniqlaş uçun xizmat qiladi. M. usullari metallşunoslik, metallofizika fanlari va b.da juda qöl keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕТАЛЛОГРАФИЯ (металл ва ... графия) — металлар ва қотишмаларнинг структурасини тадқиқ қилиш усули. Металлографик, макроструктура ва микроструктура тадқиқ қилиш усуллари бор. Металлографик усулда металлар ёки металл қотишмаларнинг тузилишини (таркибий қисмларини) ўрганиш мақсадида улар махсус усулларда силлиқяанади, ялтиратилади ва кислоталар (мас, азот кислота) нинг сувдаги эритмаси б-н ишқорланади. Шунда ташкилий қисмларнинг қиёфаси (рельефи) намоён бўлади. Макроструктура бевосита кўз б-н ёки лупа орқали кўздан кечириб ўрганилади. Бу усул унча аниқлик талаб қилмайдиган ҳолларда қўлланилади. Микроструктура ни ўрганишда оптик ва электрон микроскоплардан фойдаланилади. Бу усул металлар ва қотишмаларнинг тузилишини анйқ тадқиқ қилишга имкон беради. Умуман, М. металлар ва металл қотишмаларнинг структураси б-н хоссалари орасидаги боғлиқликни аниқлаш учун хизмат қилади. М. усуллари металлшунослик, металлофизика фанлари ва б.да жуда қўл келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.