Metamikt minerallar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 448-b. — ziyouz.com
Metamikt minerallar (yun. metamiktos — aralaşgan) — minerallar guruhi; ularda taşqi qiyofasi saqlangan holda vaqt ötişi b-n kristallik tuzilişi asta-sekin yemirilib, metamikt holatiga, ya'ni amorf şakliga ötadi. Kristallik strukturaning özgarişi, asosan, radioaktiv parçalaniş yoki mineral tarkibidagi yetakçi komponentlar va qöşimça elementlar şaklidagi beqaror elementlar yoki ular izotoplarining özgarişi hisobiga sodir böladi. Atomlarning siljişi mineralda potensial energiyaning töplanişiga (Vegner energiyasi) olib keladi. Şunday izotoplardan eng muhimlari: U235, U238, Th232, Ra226, K40 va b. Bu elementlarning asl minerallarida kristallar töliq parçalanadi, biroq uşbu elementlar qöşilgan kri-stallarda esa lokal amortizatsiya kis-mlari vujudga keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕТАМИКТ МИНЕРАЛЛАР (юн. metamiktos — аралашган) — минераллар гуруҳи; уларда ташқи қиёфаси сақланган ҳолда вақт ўтиши б-н кристаллик тузилиши аста-секин емирилиб, метамикт ҳолатига, яъни аморф шаклига ўтади. Кристаллик структуранинг ўзгариши, асосан, радиоактив парчаланиш ёки минерал таркибидаги етакчи компонентлар ва қўшимча элементлар шаклидаги беқарор элементлар ёки улар изотопларининг ўзгариши ҳисобига содир бўлади. Атомларнинг силжиши минералда потенциал энергиянинг тўпланишига (Вегнер энергияси) олиб келади. Шундай изотоплардан энг муҳимлари: U235, U238, Th232, Ra226, К40 ва б. Бу элементларнинг асл минералларида кристаллар тўлиқ парчаланади, бироқ ушбу элементлар қўшилган кри-сталларда эса локал амортизация кис-млари вужудга келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.