Meteorologik termometr
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 456-b. — ziyouz.com
Meteorologik termometr - havo va tuproq t-rasini ölçaşda işlatiladigan termometr. M.t. işlaş tarziga köra, suyuqlikli (simobli, spirt li), gazli (mas, vodorod), deformatsiya, elektr xillarga bölinadi. S u yu q likli M.t.da traning özgarişi ma'lum miqdordagi suyuqlik hajminingözgarişiga boğliq. Gazli M.t.da t-ra ma'lum hajmdagi kimyoviy toza gaz bosimi b-n ölçanadi. Deformatsiya M. t.da egiluvçan plastinka (bimetall plastinka, Burdon nayi)dan iborat bölib, t-ra ta'sirida egiladi. Elektr M. t. t-ra ta'sirida termo-elementlarda elektr harakat kuçi yoki ötkazgiçlar elektr qarşiligi (qarşilik termometri, termistorlar) ning özgarişiga asoslangan. Meteorologiyada qavo va tuproq t-rasini ölçaşda, asosan, simobli va spirtli termo-metrlar; termometr etaloni sifatida vodorodli termometr; termograflarning qabul qilgiçi sifatida deformatsiya termometri qöllaniladi. Elektr termometrlari, asosan, tadqiqot işlarida va tuproq t-rasini ölçaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕТЕОРОЛОГИК ТЕРМОМЕТР - ҳаво ва тупроқ т-расини ўлчашда ишлатиладиган термометр. М.т. ишлаш тарзига кўра, суюқликли (симобли, спирт ли), газли (мас, водород), деформация, электр хилларга бўлинади. С у ю қ ликли М.т.да транинг ўзгариши маълум миқдордаги суюқлик ҳажминингўзгаришига боғлиқ. Газли М.т.да т-ра маълум ҳажмдаги кимёвий тоза газ босими б-н ўлчанади. Деформация М. т.да эгилувчан пластинка (биметалл пластинка, Бурдон найи)дан иборат бўлиб, т-ра таъсирида эгилади. Электр М. т. т-ра таъсирида термо-элементларда электр ҳаракат кучи ёки ўтказгичлар электр қаршилиги (қаршилик термометри, термисторлар) нинг ўзгаришига асосланган. Метеорологияда қаво ва тупроқ т-расини ўлчашда, асосан, симобли ва спиртли термо-метрлар; термометр эталони сифатида водородли термометр; термографларнинг қабул қилгичи сифатида деформация термометри қўлланилади. Электр термометрлари, асосан, тадқиқот ишларида ва тупроқ т-расини ўлчашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.