Metropoliten-opera
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 467-b. — ziyouz.com
Metropoliten-opera (Metropolitan Opera) — AQŞ ning yetakçi opera teatri, opera san'atining yirik markazlaridan. 1883 y.da Nyu-Yorkda taşkil etilgan. Yirik firmalar, jamiyatlar, şaxslar tomonidan ajratilgan mablağlar hisobiga faoli-yat körsatadi. AQŞda yagona doimiy işlaydigan opera teatri (har yili 7 oy davomida faoliyat körsatadi). Faqat xor va orkestri muqim, yetakçi xonanda va dirijyorlar butun dunyodan mu-ayyan spektaklga yoki ma'lum muddatga taklif etiladi. Dastlabki yillari fransuz va nemis kompozitorlari (köproq R. Vagner) asarlari asosiy örin olgan. 1909 y.da ilk bor amerika kompozitori (F. Konvers, «Ehtiros trubkasi») asari sahnalaştirildi. A. Toskanini işlagan davrida (1908— 15) repertuari italyan, fransuz, rus kompozitorlari asarlari b-n boyigan. 1910 y.lardan boşlab operalar har bir xalqning öz ona tilida ijro etilmoqda. Turli davrlarda «M.-o.»da dunyoning eng maşhur xonanda va dirijyorlari faoliyat körsatgan. 1950— 72 y. lari teatrni R. Bing boşqarib, spektakllarning sahnaviy va musiqiy saviyasini kötarişga katta hissa qöşgan. «M.-o.» repertuaridan Yevropa (J. Verdi, K. Veber, G. Berlioz, J. Vize, J. Rossini, J. Puççini, R. Vagner, P. Çaykovskiy, M. Musorgskiy, K. Debyussi, R. Ştraus, B. Britten, A. Berg va b.) va Amerika (D. Teylor, L. Gryunberg, Xanson, S. Barber va b.) kompozitorlari asarlari urin olgan. Teatr qoşida «Min-Meg» kamer opera teatri taşkil etilgan (1973). 1966 y.da Nyu-Yorkdagi «Lincoln-center» hududidagi yangi binosi (me'mor U. K. Xarrison) zamonaviy uskunalar b-n jihozlangan, zali 3800 örinli.
Olimjon Bekov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕТРОПОЛИТЕН-ОПЕРА (Metropolitan Opera) — АҚШ нинг етакчи опера театри, опера санъатининг йирик марказларидан. 1883 й.да Нью-Йоркда ташкил этилган. Йирик фирмалар, жамиятлар, шахслар томонидан ажратилган маблағлар ҳисобига фаоли-ят кўрсатади. АҚШда ягона доимий ишлайдиган опера театри (ҳар йили 7 ой давомида фаолият кўрсатади). Фақат хор ва оркестри муқим, етакчи хонанда ва дирижёрлар бутун дунёдан му-айян спектаклга ёки маълум муддатга таклиф этилади. Дастлабки йиллари француз ва немис композиторлари (кўпроқ Р. Вагнер) асарлари асосий ўрин олган. 1909 й.да илк бор америка композитори (Ф. Конверс, «Эҳтирос трубкаси») асари саҳналаштирилди. А. Тосканини ишлаган даврида (1908— 15) репертуари итальян, француз, рус композиторлари асарлари б-н бойиган. 1910 й.лардан бошлаб опералар ҳар бир халқнинг ўз она тилида ижро этилмоқда. Турли даврларда «М.-о.»да дунёнинг энг машҳур хонанда ва дирижёрлари фаолият кўрсатган. 1950— 72 й. лари театрни Р. Бинг бошқариб, спектаклларнинг саҳнавий ва мусиқий савиясини кўтаришга катта ҳисса қўшган. «М.-о.» репертуаридан Европа (Ж. Верди, К. Вебер, Г. Берлиоз, Ж. Визе, Ж. Россини, Ж. Пуччини, Р. Вагнер, П. Чайковский, М. Мусоргский, К. Дебюсси, Р. Штраус, Б. Бриттен, А. Берг ва б.) ва Америка (Д. Тейлор, Л. Грюнберг, Хансон, С. Барбер ва б.) композиторлари асарлари урин олган. Театр қошида «Мин-Мег» камер опера театри ташкил этилган (1973). 1966 й.да Нью-Йоркдаги «Lincoln-center» ҳудудидаги янги биноси (меъмор У. К. Харрисон) замонавий ускуналар б-н жиҳозланган, зали 3800 ўринли.
Олимжон Беков.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.