Metsso-tinto
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 475-b. — ziyouz.com
Metsso-tinto (ital. mezzo - örta va tinto — böyalgan) — metall gravyura turi; asosan, çuqur bosmaga taalluqli, rangli bosmada ham qöllaniladi. Bosmada sidirğa qora tus hosil qiliş uçun M.-t.da bosma şakl (plastina)ning tekis yuzasi mexanik yoki kimyoviy usulda donador (ğadir-budur) qilinadi; söng toza yoki böyoq qoplangan plastina yuzasiga tasvir işlanadi, rasmdagi yoruğ joylarning yuzasi tekislanadi yoki qirib tozalanadi. Bu jarayon tufayli nurdan soyaga asta-sekin ötiş imkoniyati yaratiladi. M.-t. usulidagi gravyuralar teran va mayin rangi, boy va nozik nursoyasi b-n ajralib turadi. 17-a. örtalarida nemis ustasi L. Zigen ixtiro qilgan. 18— 19-a. boşlarida keng tarqalgan bölib (ayniqsa, Angliyada, şuningdek, Fransiya, Rossiya va b.da), asosan, kartinalarni i. ç.da qöllanilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕЦЦО-ТИНТО (итал. mezzo - ўрта ва tinto — бўялган) — металл гравюра тури; асосан, чуқур босмага тааллуқли, рангли босмада ҳам қўлланилади. Босмада сидирға қора тус ҳосил қилиш учун М.-т.да босма шакл (пластина)нинг текис юзаси механик ёки кимёвий усулда донадор (ғадир-будур) қилинади; сўнг тоза ёки бўёқ қопланган пластина юзасига тасвир ишланади, расмдаги ёруғ жойларнинг юзаси текисланади ёки қириб тозаланади. Бу жараён туфайли нурдан сояга аста-секин ўтиш имконияти яратилади. М.-т. усулидаги гравюралар теран ва майин ранги, бой ва нозик нурсояси б-н ажралиб туради. 17-а. ўрталарида немис устаси Л. Зиген ихтиро қилган. 18— 19-а. бошларида кенг тарқалган бўлиб (айниқса, Англияда, шунингдек, Франция, Россия ва б.да), асосан, картиналарни и. ч.да қўлланилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.