Meva şarbati

Meva şarbati — meva va sabzavotlardan olinadigan şirin suyuklik; meva suvi. Asosan, olma, uzum, şaftoli, olxöri, örik, anor, sabzi va b.dan olinadi. M.ş.ning 2 xil: tiniq va meva eti b-n tayyorlanadigan turlari işlab çiqariladi. Eti b-n tayyorlanadigan M.ş.ga örik, şaftoli, ol-xöri va b. şarbati kiradi. Sanoatda 2 yoki bir neça xil mevasabzavotlar şarbatlari aralaşmasidan iborat bölgan omixta (aralaş) şarbatlar ham ^işlab çiqariladi. M.ş.ning tabiiy (qand qöşilmagan) va 5—15% qand qöşilgan xillari bor. M.ş.da meva va sabzavotlar tarkibidagi barça foydali oziq moddalar (qand, organik moddalar, kislotalar, vitaminlar, mineral tuzlar, pektin, kleçatka va xuşböy moddalar) bölib, ta'mi saqlanadi. M. ş. tarkibida: 5—15% qand, 0,3—3,0% organik kislotalar, turli vitaminlar, mineral tuzlar va b. bor. M.ş. çaykov bosuvçi spirtsiz içimliklar, sirop (şirin suv), likyor va b. tayyorlaş uçun işlatiladi.

M.ş. oliş uçun meva yoki sabzavot avval maxsus maşinalarda yoki duş ostida yuviladi. Söngra şnekli isitkiçlarda sterillangaç, ketma-ket örnatilgan ikkita tozalaş maşinasiga tuşadi. Birinçi maşinada danagi, uruği, pöstloğidan tozalanib, massaga aylantiriladi. Ikkinçi maşinada massa diametri 0,5 mm li teşiklardan ötkaziladi. Ba'zi M.ş. maxsus idişlarda qandli sirop b-n aralaştiriladi. Sentrifugada şarbat oxirgi qoldiq — yirik fraksiyalardan tozalanib, gomogenizatorda sof M.ş.ga aylantiriladi. Nihoyat şarbat qizdirilib (50—60°), deaeratsiya qilinadi (tarkibidagi kislorodi ketkaziladi), idişlarga solinib, pasterizatsiya qilinadi. M.ş. potok liniyalarda olinadi. Maxsus meva şarbatini oladigan presslar mavjud. M.ş.ni uy şaroitida ham tayyorlaş mumkin.

Olimjon Alimov.