Mexiko
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 474–475-b. — ziyouz.com
Mexiko — Meksikaning poytaxti. Mamlakatning iqtisodiy, siyosiy va madaniy markazi. Meksika toğligining jan. qismida, 2240 m balandlikda. Iklimi subtropik iqlim, örtaça t-rasi yanv.da 12°, iyulda 16°, eng issiq oy (apr.) da 18°. Yillik yoğin 750 mm. M.da tez-tez çangli böronlar va zilzilalar bölib turadi. Suv ta'minoti qiyin. Aholisi 8,6 mln. kişi (2000). M. atrofidagi şaharlar b-n jahonda eng yirik şahar aglomeratsiyalaridan biri — Katta M.ni taşkil qiladi.
M. — Ğarbiy yarim şarning eng qad. şaharlaridan. Şaharga 1325 y. atstek indeyslari tomonidan Tenoçtitlan nomi b-n muhim savdo yölida qal'a sifatida asos solingan. 16-a. boşlariga kelib jahonda eng yirik şaharlardan biriga aylandi. 1521 y.da is-pan mustamlakaçilari tomonidan şahar vayron qilingaç, uning örnida Yangi Ispaniya ma'muriy markazi bölgan M. bunyod etilgan. 1821 y.dan mustaqil Meksika poytaxti.
M. — transport yöllari tuguni. Xalqaro havo yöllarining yirik markazi. Metropoliten qurilgan. M. — Lotin Amerikasining yirik sanoat şaharlaridan biri. Mamlakatda işlab çiqariladigan sanoat mahsulotining '/2 qismi M.ga töğri keladi. 20-a.ning 50-y. larigaça M.da oziq-ovqat, töqimaçilik, tikövçilik, poyabzal, farmatsevtika sanoati korxonalari bölgan. 50-y.lardan boşlab AQŞ sarmoyasi hisobiga elektrotexnika, metallsozlik, tayyor qismlardan avtomobil yigiş («Ford» va «Jeneral motore» korxonalari), neft kimyosi sanoatlari rivojlandi. M. yaqinida quriliş materiallari, sement z-dlari qurilgan. M. — mamlakatning yirik savdo va moliya markazlaridan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕХИКО — Мексиканинг пойтахти. Мамлакатнинг иқтисодий, сиёсий ва маданий маркази. Мексика тоғлигининг жан. қисмида, 2240 м баландликда. Иклими субтропик иқлим, ўртача т-раси янв.да 12°, июлда 16°, энг иссиқ ой (апр.) да 18°. Йиллик ёғин 750 мм. М.да тез-тез чангли бўронлар ва зилзилалар бўлиб туради. Сув таъминоти қийин. Аҳолиси 8,6 млн. киши (2000). М. атрофидаги шаҳарлар б-н жаҳонда энг йирик шаҳар агломерацияларидан бири — Катта М.ни ташкил қилади.
М. — Ғарбий ярим шарнинг энг қад. шаҳарларидан. Шаҳарга 1325 й. ацтек индейслари томонидан Теночтитлан номи б-н муҳим савдо йўлида қалъа сифатида асос солинган. 16-а. бошларига келиб жаҳонда энг йирик шаҳарлардан бирига айланди. 1521 й.да ис-пан мустамлакачилари томонидан шаҳар вайрон қилингач, унинг ўрнида Янги Испания маъмурий маркази бўлган М. бунёд этилган. 1821 й.дан мустақил Мексика пойтахти.
М. — транспорт йўллари тугуни. Халқаро ҳаво йўлларининг йирик маркази. Метрополитен қурилган. М. — Лотин Америкасининг йирик саноат шаҳарларидан бири. Мамлакатда ишлаб чиқариладиган саноат маҳсулотининг ‘/2 қисми М.га тўғри келади. 20-а.нинг 50-й. ларигача М.да озиқ-овқат, тўқимачилик, тикўвчилик, пойабзал, фармацевтика саноати корхоналари бўлган. 50-й.лардан бошлаб АҚШ сармояси ҳисобига электротехника, металлсозлик, тайёр қисмлардан автомобиль йигиш («Форд» ва «Женерал моторе» корхоналари), нефть кимёси саноатлари ривожланди. М. яқинида қурилиш материаллари, цемент з-длари қурилган. М. — мамлакатнинг йирик савдо ва молия марказларидан.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.