Mezonlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 388-b. — ziyouz.com
Mezonlar (yun. mesos — örta oraliq) — özaro kuçli ta'sirlaşadigan zarralar (adronlar) qatoriga kiradigan beqaror elementar zarralar. M. barion zaryadi yöqligi va nolga teng yoki butun sonli spinga ega bölgan barionlardan farq qiladi. Dastlab kaşf etilgan p- va K-mezonlar massasining proton hamda elektron massalari oraliğida turişi bu elementar zarralarning M. deb atalişiga sabab bölgan. ya-mezon va K-mezonning atom yadrolari, şuningdek, nuklonlar b-n özaro ta'siri elektromagnit özaro ta'sirga nisbatan juda kattadir. M.ning köpçiligi kosmik nurlarning atom yadrolari b-n töqşanuvini örganişda aniqlangan.
M.ning umumiy va asosiy xossalaridan biri, ularning öz-özidan yemiriliş (parçalaniş) xususiyatidir. M.ning atom yadrolari, nuklonlar va b. elementar zarralar b-n ta'sirlaşuvi va soçilişidan elementar zarralar strukturam, ta'sir parametrlari, rezonans zarralar, özaro ta'sirdagi zarralar xossalari kabi muhim natijalar olingan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕЗОНЛАР (юн. mesos — ўрта оралиқ) — ўзаро кучли таъсирлашадиган зарралар (адронлар) қаторига кирадиган беқарор элементар зарралар. М. барион заряди йўқлиги ва нолга тенг ёки бутун сонли спинга эга бўлган барионлардан фарқ қилади. Дастлаб кашф этилган п- ва К-мезонлар массасининг протон ҳамда электрон массалари оралиғида туриши бу элементар зарраларнинг М. деб аталишига сабаб бўлган. я-мезон ва К-мезоннинг атом ядролари, шунингдек, нуклонлар б-н ўзаро таъсири электромагнит ўзаро таъсирга нисбатан жуда каттадир. М.нинг кўпчилиги космик нурларнинг атом ядролари б-н тўқшанувини ўрганишда аниқланган.
М.нинг умумий ва асосий хоссаларидан бири, уларнинг ўз-ўзидан емирилиш (парчаланиш) хусусиятидир. М.нинг атом ядролари, нуклонлар ва б. элементар зарралар б-н таъсирлашуви ва сочилишидан элементар зарралар структурам, таъсир параметрлари, резонанс зарралар, ўзаро таъсирдаги зарралар хоссалари каби муҳим натижалар олинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.