Migren
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 506–507-b. — ziyouz.com
Migren (frans. migraine), miya oğriği, gemikraniya — öqtin-öqtin tutadigan boş oğriği. Aksari ayollarda uçraydi. Kasallikka, asosan, qon tomir tonusini boşqarib turadigan nerv işining buzilişi, köpinça, oilada va naslda qon tomir kasalligiga beriluvçanlik sabab böladi. M. aksari baloğatga yetiş davrida kuzatiladi. Kasallik xuruji, odatda, asabiylaşiş natijasida yoki öta çarçaş oqibatida röy beradi. Xurujning tutiş muddati, uning oğir-yengilligi yoş ulğayişi b-n özgaradi. Bu — turmuş tarziga, mehnat va dam oliş rejimiga rioya etmaslik, muntazam ovqatlanmaslik, çekiş, şovqin, ravşan yoruğlikka, xotinqizlarda esa hayz sikliga boğliq. Xuruj oldidan bemor, köpinça, taşnalik, oçiqiş sezadi, kayfiyati özgaradi, mudroq bosadi va h.k. Oğriq tutganda köz oldi jivirlab, har xil narsalar körinadi.
M.da, odatda, har doim boşning öng yoki çap yarmi (köpinça, çakka qismi) oğriydi, boş aylanadi, yoruqqa qaray olmaydi, bemorning köngli aynib, qayt qiladi, şundan keyin oğriq bir oz bosiladi.
M. xuruji 2—3 soatdan bir neça sutkagaça çözilişi mumkin. Xurujlar örtasidagi davrda bemor butunlay soğlom böladi. M.ning miyaça (asinergiya va b.) va közga aloqador (diplopiya, ptoz) xillari bor.
Davosi: qon tomirlarni kengaytiruvçi, oğriq qoldiruvçi preparatlar, şuningdek, fizioterapiya va yena sançib davolaş buyuriladi. Bemor vraç nazorati ostida davolanişi lozim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИГРЕНЬ (франц. migraine), мия оғриғи, гемикрания — ўқтин-ўқтин тутадиган бош оғриғи. Аксари аёлларда учрайди. Касалликка, асосан, қон томир тонусини бошқариб турадиган нерв ишининг бузилиши, кўпинча, оилада ва наслда қон томир касаллигига берилувчанлик сабаб бўлади. М. аксари балоғатга етиш даврида кузатилади. Касаллик хуружи, одатда, асабийлашиш натижасида ёки ўта чарчаш оқибатида рўй беради. Хуружнинг тутиш муддати, унинг оғир-енгиллиги ёш улғайиши б-н ўзгаради. Бу — турмуш тарзига, меҳнат ва дам олиш режимига риоя этмаслик, мунтазам овқатланмаслик, чекиш, шовқин, равшан ёруғликка, хотинқизларда эса ҳайз циклига боғлиқ. Хуруж олдидан бемор, кўпинча, ташналик, очиқиш сезади, кайфияти ўзгаради, мудроқ босади ва ҳ.к. Оғриқ тутганда кўз олди живирлаб, ҳар хил нарсалар кўринади.
М.да, одатда, ҳар доим бошнинг ўнг ёки чап ярми (кўпинча, чакка қисми) оғрийди, бош айланади, ёруққа қарай олмайди, беморнинг кўнгли айниб, қайт қилади, шундан кейин оғриқ бир оз босилади.
М. хуружи 2—3 соатдан бир неча суткагача чўзилиши мумкин. Хуружлар ўртасидаги даврда бемор бутунлай соғлом бўлади. М.нинг мияча (асинергия ва б.) ва кўзга алоқадор (диплопия, птоз) хиллари бор.
Давоси: қон томирларни кенгайтирувчи, оғриқ қолдирувчи препаратлар, шунингдек, физиотерапия ва йена санчиб даволаш буюрилади. Бемор врач назорати остида даволаниши лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.