Mikelanjelo Karavajo
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 141-b. — ziyouz.com
Karavajo Mikelanjelo KARAVAJO (Caravaqqio, asli Merizida Karavajo) Mikelanjelo (1573. 28.9, Lombardiya —1610.18.7, Toskana) — italiyalik rassom. 17-a. Yevropa rangtasvirida realistik yönaliş asosçisi. Milanda tahsil olgan (1584— 88). Rim, Neapol, Malta o., Sitsiliyada yaşab ijod qilgan. K. ijodida manyerizm va akademizm san'atiga xos bölgan obrazlarni ideallaştirişga individual ta'sirçanlikni («Kasal kiçkintoy Vakx»), mavzuni majoziy talqiniga naturani bevosita kuzatişni («Mevali savat kötargan öspirin» va b.) qarama-qarşi qöyadi. Antik mavzulardagi asarlari («Vakx», 1592—93, Karavajo. «Lyutna çalayotgan qiz» (1595). Ufitssi galereyasi)da bayramlar, beğubor şöxlik ruhi aks etgan. Rangtasvirning yangi turlari — natyurmort («Savatdagi mevalar», 1596), maişiy («Folbin» va b.) janrlarning şakllanişiga katta hissa qöşdi. Diniy mavzudagi asarlari («Misrga yöl olganlar xordiği» va b.) ga ham çuqur hayotiy ruh baxş eta olgan. Yirik polotnolari katta dramatik kuçga ega («Avliyo Pyotrning mixlanişi», 1601; «Tobutga qöyiş», 1604; «Avliyo Matvey azoblari», 1606 — hammasi Rimda; «Mariyaning ölimi», 1606, Luvrda). K. ijodi rangtasvir usuli, nursoyaning nihoyatda keskinligi, harakatlarning soddaligi, boy koloriti, asarlaridagi extiros va dramatik ruhi b-n diqqatga sazovor.
K. ijodi 17-a. Yevropa rassomlik maktablarida realizm yönalişi oqimlari (jumladan, karavajizm)ni şakllanişiga katta ta'sir körsatdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРАВАЖО (Caravaqqio, асли Меризида Караважо) Микеланжело (1573. 28.9, Ломбардия —1610.18.7, Тоскана) — италиялик рассом. 17-а. Европа рангтасвирида реалистик йўналиш асосчиси. Миланда таҳсил олган (1584— 88). Рим, Неаполь, Мальта о., Сицилияда яшаб ижод қилган. К. ижодида маньеризм ва академизм санъатига хос бўлган образларни идеаллаштиришга индивидуал таъсирчанликни («Касал кичкинтой Вакх»), мавзуни мажозий талқинига натурани бевосита кузатишни («Мевали сават кўтарган ўспирин» ва б.) қарама-қарши қўяди. Антик мавзулардаги асарлари («Вакх», 1592—93, Караважо. «Лютна чалаётган қиз» (1595). Уфицци галереяси)да байрамлар, беғубор шўхлик руҳи акс этган. Рангтасвирнинг янги турлари — натюрморт («Саватдаги мевалар», 1596), маиший («Фолбин» ва б.) жанрларнинг шаклланишига катта ҳисса қўшди. Диний мавзудаги асарлари («Мисрга йўл олганлар хордиғи» ва б.) га ҳам чуқур ҳаётий руҳ бахш эта олган. Йирик полотнолари катта драматик кучга эга («Авлиё Пётрнинг михланиши», 1601; «Тобутга қўйиш», 1604; «Авлиё Матвей азоблари», 1606 — ҳаммаси Римда; «Мариянинг ўлими», 1606, Луврда). К. ижоди рангтасвир усули, нурсоянинг ниҳоятда кескинлиги, ҳаракатларнинг соддалиги, бой колорити, асарларидаги эхтирос ва драматик руҳи б-н диққатга сазовор.
К. ижоди 17-а. Европа рассомлик мактабларида реализм йўналиши оқимлари (жумладан, караважизм)ни шаклланишига катта таъсир кўрсатди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.