Mikobakteriyalar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 515–516-b. — ziyouz.com
Mikobakteriyalar (Mycobacteriaceae) — aktinomitsetlar oilasi. Mikobakterium turkumini öz içiga oladi. Köndalang kesimi 0,2—0,6 mk, uz. 1,0— 10 mkm, köpinça, bir oz egilgan yoki şoxlangan tayoqçalar. Ayrim turlari giflar hosil qiladi, lekin ular yana tayoqça va kokklarga ajralib ketadi. Gramm musbat, kislotaga çidamli, harakatsiz. Hujayraning bölinişi orqali köpayadi; spora hosil qil-
maydi. Tuproqsa keng tarqalgan. Saprofit M. organik moddalarni minerallaştirişda iştirok etadi; ayrim turlari parafinlar va b. uglevodlarni oksidlaşda qatnaşadi. M.dan biosferani neft qoldiğidan tozalaşda foydalaniş mumkin. Patogen turlari odam, hayvon va ösimliklarda kasallik paydo qiladi (öpka sili, prokaza).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИКОБАКТЕРИЯЛАР (Mycobacteriaceae) — актиномицетлар оиласи. Микобактериум туркумини ўз ичига олади. Кўндаланг кесими 0,2—0,6 мк, уз. 1,0— 10 мкм, кўпинча, бир оз эгилган ёки шохланган таёқчалар. Айрим турлари гифлар ҳосил қилади, лекин улар яна таёқча ва коккларга ажралиб кетади. Грамм мусбат, кислотага чидамли, ҳаракатсиз. Ҳужайранинг бўлиниши орқали кўпаяди; спора ҳосил қил-
майди. Тупроқца кенг тарқалган. Сапрофит М. органик моддаларни минераллаштиришда иштирок этади; айрим турлари парафинлар ва б. углеводларни оксидлашда қатнашади. М.дан биосферани нефть қолдиғидан тозалашда фойдаланиш мумкин. Патоген турлари одам, ҳайвон ва ўсимликларда касаллик пайдо қилади (ўпка сили, проказа).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.