Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mikrokimyoviy analiz

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 523–524-b. — ziyouz.com

    Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.

    Mikrokimyoviy analiz - analitik kimyoning kam miqsordagi moddalar (massasi 10~3 dan g gaça kattik modda yeki 0,1—1 ml gaça eritma yoxud gaz) namunasini tekşirişga asoslangan usullari majmui. M.a. turli usullarga asoslanib kiçik namunadagi na-faqat asosiy komponentlarni, balki elementlar — qöşimçalarni ham aniqlaşga imkon beradi. Yarimötkazgiçlar sanoati, metallurgiya, mineralogiya, sud kimyosi, biokimyo, klinik tadqiqotlar, sintezlab olingan va tabiiy birikmalarni analiz qiliş, radiokimyo va b.da M.a.dan foydalaniladi.

    Sifat M.a.da reaksiyalarni filtrlovçi qoğozda bajariş — tomçi analiz usuli universal usullardan hisoblanadi. Bu usul anorganik moddalarni ham, organik moddalarni ham tekşirişda qöllanadi.

    Miqdoriy M.a.da organik va anorganik moddalar gravimetrik, titrometrik, fotometrik usulda tekşiriladi. Miqsoriy M.a. usulida organik moddalardagi ayrim elementlar (element analizi) va funksional guruhlar (funksional analiz) soni hamda mol. m. aniqlanadi. Hozir M.a. fizikkimyoviy usullar (mas, mass-spektrometriya, atomemission spektroskopiya, lazer analitik spektroskopiya) asosida rivojlanmoqda. Tarkibi murakkab bölgan oz mikdordagi na-munalarni tekişirişda mikroanalizning maxsus fizikaviy usullariga asoslangan kombinatsiya usullari qöllanadi.

    Zamonaviy M.a. usullariyordamida bir mikronamunadagi yoki qattiq modda yuzasidagi 50—60 dan ziyod ele-mentni aniqlaş mumkin. Massasi 10~9 g yoki hajmi 10~3 ml bölgan namunalarni analiz qiliş uçun ultramikrokimyoviy analiz usulidan foydalaniladi. Bu usul mikroskop ostida kapillyar idişlarda mikromanipu-lyatorlar yordamida amalga oşiriladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МИКРОКИМЁВИЙ АНАЛИЗ - аналитик кимёнинг кам миқцордаги моддалар (массаси 10~3 дан г гача каттик модда еки 0,1—1 мл гача эритма ёхуд газ) намунасини текширишга асосланган усуллари мажмуи. М.а. турли усулларга асосланиб кичик намунадаги на-фақат асосий компонентларни, балки элементлар — қўшимчаларни ҳам аниқлашга имкон беради. Яримўтказгичлар саноати, металлургия, минералогия, суд кимёси, биокимё, клиник тадқиқотлар, синтезлаб олинган ва табиий бирикмаларни анализ қилиш, радиокимё ва б.да М.а.дан фойдаланилади.

    Сифат М.а.да реакцияларни фильтрловчи қоғозда бажариш — томчи анализ усули универсал усуллардан ҳисобланади. Бу усул анорганик моддаларни ҳам, органик моддаларни ҳам текширишда қўлланади.

    Миқдорий М.а.да органик ва анорганик моддалар гравиметрик, титрометрик, фотометрик усулда текширилади. Миқцорий М.а. усулида органик моддалардаги айрим элементлар (элемент анализи) ва функционал гуруҳлар (функционал анализ) сони ҳамда мол. м. аниқланади. Ҳозир М.а. физиккимёвий усуллар (мас, масс-спектрометрия, атомэмиссион спектроскопия, лазер аналитик спектроскопия) асосида ривожланмоқда. Таркиби мураккаб бўлган оз микдордаги на-муналарни текиширишда микроанализнинг махсус физикавий усулларига асосланган комбинация усуллари қўлланади.

    Замонавий М.а. усуллариёрдамида бир микронамунадаги ёки қаттиқ модда юзасидаги 50—60 дан зиёд эле-ментни аниқлаш мумкин. Массаси 10~9 г ёки ҳажми 10~3 мл бўлган намуналарни анализ қилиш учун ультрамикрокимёвий анализ усулидан фойдаланилади. Бу усул микроскоп остида капилляр идишларда микроманипу-ляторлар ёрдамида амалга оширилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.