Mikrokristalloskopiya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 524-b. — ziyouz.com
Mikrokristalloskopiya {mikro..., kristall va yun. skopeo — körmoq, kuzatmoq) — sifat mikrokimyoviy analiz usullaridan biri; oz mikdordagi reaktivlar ta'sirida bir tomçi (10~3 ml atrofida) analiz qilinayotgan eritmada kristall çökmalar hosil qilişga asoslangan. Kristallar mikroskop ostida 80—200 marta kattalaştirib tekşiriladi. Kristallarning ba'zi bir xossalarini, mas, qirralar orasidagi burçakni aniqlaşda polyarizatsion mikroskop qöllanadi. Kristallar ba'zan ultrabinafşa yoki elektron mikroskoplar yordamida tekşiriladi. Köpçilik mikrokristallos-kopik reaksiyalar öta sezgirligi b-n ajralib turadi: eritma tomçisidagi moddaning öndan bir, yuzdan bir, ba'zi hollarda undan ham oz mikdorini (mkg) aniqlaşga imkon beradi. M., asosan, ölçami juda kiçik obyektlar (metallar va minerallardagi qöşimçalar, metallning mayda zarralari, çang, ösimlik va hayvon töqimalari tarkibidagi moddalar) ni, minerallar va krtişmalarni analiz qilişda, organik birikmalarni identifikatsiyalaşda qöllanadi. Bir tomçi eritmadagi organik va anorganik moddalar miqdorining aniqlaniş çegarasi Yu-9 —10-* g.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИКРОКРИСТАЛЛОСКОПИЯ {микро..., кристалл ва юн. skopeo — кўрмоқ, кузатмоқ) — сифат микрокимёвий анализ усулларидан бири; оз микдордаги реактивлар таъсирида бир томчи (10~3 мл атрофида) анализ қилинаётган эритмада кристалл чўкмалар ҳосил қилишга асосланган. Кристаллар микроскоп остида 80—200 марта катталаштириб текширилади. Кристалларнинг баъзи бир хоссаларини, мас, қирралар орасидаги бурчакни аниқлашда поляризацион микроскоп қўлланади. Кристаллар баъзан ультрабинафша ёки электрон микроскоплар ёрдамида текширилади. Кўпчилик микрокристаллос-копик реакциялар ўта сезгирлиги б-н ажралиб туради: эритма томчисидаги модданинг ўндан бир, юздан бир, баъзи ҳолларда ундан ҳам оз микдорини (мкг) аниқлашга имкон беради. М., асосан, ўлчами жуда кичик объектлар (металлар ва минераллардаги қўшимчалар, металлнинг майда зарралари, чанг, ўсимлик ва ҳайвон тўқималари таркибидаги моддалар) ни, минераллар ва кртишмаларни анализ қилишда, органик бирикмаларни идентификациялашда қўлланади. Бир томчи эритмадаги органик ва анорганик моддалар миқдорининг аниқланиш чегараси Ю-9 —10-* г.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.