Mikroseysmalar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 528-b. — ziyouz.com
Mikroseysmalar (mikro... va seismos — tebraniş, zilzila) — atmosfera bosimining özgarişi va b. sabablar tufayli Yer sirtining sinusoida şaklda juda kiçik özgaruvçan amplituda b-n tebranişi. M. tabiiy va sun'iy, davriy va davriy bölmagan tebranişlardan iborat. Tabiiy M.ga dengiz, okean, dare suvlarining çayqalişi, atmosfera bosimining özgarişi, kuçli şamol, döl, sel, toşqin va b. sabab bulişi mumkin. Sun'iylariga transport qatnovlari, por-tlaşlar, turli sanoat inşootlarining ta'siri va b. kiradi. M. dengiz va okean qirğoqlarida, yirik şahar va industrial inşootlar yaqinida kuçli böladi. Okean siklonining quruqlikka ötişida M. yanada zörayadi. Ular seysmik st-yalar işiga salbiy ta'sir etadi va ularning sezgirlik darajasini kamaytiradi. M. ning tebraniş davri bir neça sek. dan 10 sek.gaça, amplitudasi 1—5, ayrim vaktlarda 100 mikrongaça yetişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИКРОСЕЙСМАЛАР (микро... ва seismos — тебраниш, зилзила) — атмосфера босимининг ўзгариши ва б. сабаблар туфайли Ер сиртининг синусоида шаклда жуда кичик ўзгарувчан амплитуда б-н тебраниши. М. табиий ва сунъий, даврий ва даврий бўлмаган тебранишлардан иборат. Табиий М.га денгиз, океан, даре сувларининг чайқалиши, атмосфера босимининг ўзгариши, кучли шамол, дўл, сел, тошқин ва б. сабаб булиши мумкин. Сунъийларига транспорт қатновлари, пор-тлашлар, турли саноат иншоотларининг таъсири ва б. киради. М. денгиз ва океан қирғоқларида, йирик шаҳар ва индустриал иншоотлар яқинида кучли бўлади. Океан циклонининг қуруқликка ўтишида М. янада зўраяди. Улар сейсмик ст-ялар ишига салбий таъсир этади ва уларнинг сезгирлик даражасини камайтиради. М. нинг тебраниш даври бир неча сек. дан 10 сек.гача, амплитудаси 1—5, айрим вактларда 100 микронгача етиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.