Miksobakteriyalar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 534-b. — ziyouz.com
Miksobakteriyalar (Myxobacterales) — grammanfiy bakteriyalar tartibi. Sirpanib harakatlanadi, me-vali tana va miksosporalar hosil qiladi. Vegetativ hujayralari tayoqçasimon (uz. 0,7—1,0—3,0—6,0 mkm), köndalang bölinib köpayadi. Mevali tana hosil bölişida hujayralar birga töplanadi; ba'zan şaklini özgartiryb, suvsizlikka çidamli mikro-sporalar hosil qiladi. Sporalar unib çiqib, vegetativ hujayraga asos soladi. Mevali tanasining ölçami, şakli va rangi sistematik ahamiyatga ega. M. — aerob. Ularning ekologik ahamiyati gidrolitik fermentlar hosil qilişi b-n belgilanadi. Oziq moddalarga bölgan talabiga köra, M. bakteriolitik va sellyulozalitik guruhlarga bölinadi. M. hujayrasi substratga bevosita ekzofermentlar işlab çiqarmaydi, lekin parçalanadigan substrat b-n bevosita boğliq böladi. Bakteriolitik M. va sirpanuvçi fleksibakteriyalar yirtqiç bakteriyalar deb ataladi. M. — tuproq organizmlari bölib, odatda, çiriyotgan ösimlik qoldiqlari va göngda köp uçraydi. Suvda deyarli uçramaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИКСОБАКТЕРИЯЛАР (Myxobacterales) — грамманфий бактериялар тартиби. Сирпаниб ҳаракатланади, ме-вали тана ва миксоспоралар ҳосил қилади. Вегетатив ҳужайралари таёқчасимон (уз. 0,7—1,0—3,0—6,0 мкм), кўндаланг бўлиниб кўпаяди. Мевали тана ҳосил бўлишида ҳужайралар бирга тўпланади; баъзан шаклини ўзгартирйб, сувсизликка чидамли микро-споралар ҳосил қилади. Споралар униб чиқиб, вегетатив ҳужайрага асос солади. Мевали танасининг ўлчами, шакли ва ранги систематик аҳамиятга эга. М. — аэроб. Уларнинг экологик аҳамияти гидролитик ферментлар ҳосил қилиши б-н белгиланади. Озиқ моддаларга бўлган талабига кўра, М. бактериолитик ва целлюлозалитик гуруҳларга бўлинади. М. ҳужайраси субстратга бевосита экзоферментлар ишлаб чиқармайди, лекин парчаланадиган субстрат б-н бевосита боғлиқ бўлади. Бактериолитик М. ва сирпанувчи флексибактериялар йиртқич бактериялар деб аталади. М. — тупроқ организмлари бўлиб, одатда, чириётган ўсимлик қолдиқлари ва гўнгда кўп учрайди. Сувда деярли учрамайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.