Milliy boğ
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 542-b. — ziyouz.com
Milliy boğ MILLIY BOĞ, milliy tabiat boği — alohida qöriklanadigan, inson faoliyati ta'siriga uçramagan va tabiiy manzaralari saqlangan, ösimliklar va hayvonot olami va ularning yaşaş muhiti ilmiy va öquv-amaliy axamiyatga ega bölgan katta tabiiy hudud. M. b.da landşaftlarni tiklaş, noyob va yöqolib borayotgan hayvonlar va ösimliklar turlarini saqlaş işlari amalga oşiriladi, bir qismi dam oluvçilar va qat'iy tartibda turistlar uçun oçik/ şgi b-n qöriqxonalardan farq qiladi. Çet ellarda M. b. davlat tomonidan qöriqlanadigan hududlarning keng tarqalgan toifasi hisoblanadi. Jahonda birinçi M. b. AQŞ kongressi 1872 y.da qabul qilgan qonun asosida Yellouston daryosining yuqori oqimidagi Qoyali toğlar hududida taşkil etilgan Yellouston M. b. dir. 1980-y.lar oxirida jahonda 2600 dan ortiq M. b.lar va faoliyati hamda vazifalariga köra, M. B.ga yaqin bölgan qöriklanadigan hududlar taşkil etildi. Ulardan Grenlandiya (Daniya) M. b., maydoni 7 mln.ga, Vud-Baffalo (Kanada) M.6., maydoni 4,5 mln. ga, Serengeti (Tanzaniya) M. b., maydoni 2 mln.ga, Özbekistonda Zomin milliy boği, Ugom-Çatqol milliy boği maşhur.
Abduşukur Xonazarov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИЛЛИЙ БОҒ, миллий табиат боғи — алоҳида қўрикланадиган, инсон фаолияти таъсирига учрамаган ва табиий манзаралари сақланган, ўсимликлар ва ҳайвонот олами ва уларнинг яшаш муҳити илмий ва ўқув-амалий ахамиятга эга бўлган катта табиий ҳудуд. М. б.да ландшафтларни тиклаш, ноёб ва йўқолиб бораётган ҳайвонлар ва ўсимликлар турларини сақлаш ишлари амалга оширилади, бир қисми дам олувчилар ва қатъий тартибда туристлар учун очик/ шги б-н қўриқхоналардан фарқ қилади. Чет элларда М. б. давлат томонидан қўриқланадиган ҳудудларнинг кенг тарқалган тоифаси ҳисобланади. Жаҳонда биринчи М. б. АҚШ конгресси 1872 й.да қабул қилган қонун асосида Йеллоустон дарёсининг юқори оқимидаги Қояли тоғлар ҳудудида ташкил этилган Йеллоустон М. б. дир. 1980-й.лар охирида жаҳонда 2600 дан ортиқ М. б.лар ва фаолияти ҳамда вазифаларига кўра, М. Б.га яқин бўлган қўрикланадиган ҳудудлар ташкил этилди. Улардан Гренландия (Дания) М. б., майдони 7 млн.га, Вуд-Баффало (Канада) М.6., майдони 4,5 млн. га, Серенгети (Танзания) М. б., майдони 2 млн.га, Ўзбекистонда Зомин миллий боғи, Угом-Чатқол миллий боғи машҳур.
Абдушукур Хоназаров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.