Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Milliy ğoya

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 549-b. — ziyouz.com

    Milliy ğoya — muayyan millat hayotiga mazmun baxş etadigan, uni ezgu maqsad sari yetaklaydigan fikrlar majmui. U millatning ötmişi, buguni va istiqbolini özida mujassamlaştiradi, uning tub manfaatlarini, maqsadlarini ifodalaydi. M.ğ. öz mo-hiyatiga köra, xalq, millat takdiriga daxldor bölgan, qisqa yoki uzoq muddatda hal etilişi kerak bölgan vazifalar va möljallarni ham aks ettiradi. Mac, öz davrida (1941—45) faşistlar bosib olgan Fransiyada «Qarşilik körsatiş» ğoyasi M.ğ. darajasiga kötarildi va Fransiyaning ozod etilişi b-n bu ğoya öz ahamiyatini yöqotdi. Biror ğoyaning M.ğ. sifatida maydonga çiqişi millatning ötmişi, mavjud holati b-n bevosita boğliq. Ana şu 2 negizga tayangan holdagina u millatning qisqa vakt va uzoq vaqtga erişiş lozim bölgan maqsad-muddaolari va möljallarini töğri ifodalay olişi mumkin. Har qanday M.ğ.da umuminsoniy moqiyat mavjud böladi. Ammo, aniq bir millat yoki umuman insoniyat uçun ahami-yatli bölgan ğoyalar ham bor. Mac, «Milliy yaraş» ğoyasi fuqarolar uruşi ketayotgan davlat uçun hayotiy maz-munga ega bölsa, «Manfaatli hamkorlik» ğoyasi dunyoning barça mamlakatlari uçun birdek ahamiyatlidir. Har bir xalq öz tarixining buriliş nuqtalarida, avvalo mafkura masalasini, uning özagini taşkil etadigan, öziga xos öq, birlaştiruvçi yadro vazifasini ötaydigan ijtimoiy ğoyani şakllantiriş muammosini hal etadi. Bunga esa M.ğ. orqali erişiladi. M.ğ. muayyan darajada insoniyat takdiriga ta'sir qiladi. M.ğ.ning yoş avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalaş, yoşlar qalbiga insonparvarlik va odamiylik fazilatlarini, umuminsoniy qadriyatlarni singdirişda ahamiyati katta. M.ğ. vositasida el-yurt birla-şadi, öz oldiga buyuk maqsadlar qöyadi va ularni ado etişga qodir böladi.

    Gulnora Ibrohimova.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МИЛЛИЙ ҒОЯ — муайян миллат ҳаётига мазмун бахш этадиган, уни эзгу мақсад сари етаклайдиган фикрлар мажмуи. У миллатнинг ўтмиши, бугуни ва истиқболини ўзида мужассамлаштиради, унинг туб манфаатларини, мақсадларини ифодалайди. М.ғ. ўз мо-ҳиятига кўра, халқ, миллат такдирига дахлдор бўлган, қисқа ёки узоқ муддатда ҳал этилиши керак бўлган вазифалар ва мўлжалларни ҳам акс эттиради. Mac, ўз даврида (1941—45) фашистлар босиб олган Францияда «Қаршилик кўрсатиш» ғояси М.ғ. даражасига кўтарилди ва Франциянинг озод этилиши б-н бу ғоя ўз аҳамиятини йўқотди. Бирор ғоянинг М.ғ. сифатида майдонга чиқиши миллатнинг ўтмиши, мавжуд ҳолати б-н бевосита боғлиқ. Ана шу 2 негизга таянган ҳолдагина у миллатнинг қисқа вакт ва узоқ вақтга эришиш лозим бўлган мақсад-муддаолари ва мўлжалларини тўғри ифодалай олиши мумкин. Ҳар қандай М.ғ.да умуминсоний моқият мавжуд бўлади. Аммо, аниқ бир миллат ёки умуман инсоният учун аҳами-ятли бўлган ғоялар ҳам бор. Mac, «Миллий яраш» ғояси фуқаролар уруши кетаётган давлат учун ҳаётий маз-мунга эга бўлса, «Манфаатли ҳамкорлик» ғояси дунёнинг барча мамлакатлари учун бирдек аҳамиятлидир. Ҳар бир халқ ўз тарихининг бурилиш нуқталарида, аввало мафкура масаласини, унинг ўзагини ташкил этадиган, ўзига хос ўқ, бирлаштирувчи ядро вазифасини ўтайдиган ижтимоий ғояни шакллантириш муаммосини ҳал этади. Бунга эса М.ғ. орқали эришилади. М.ғ. муайян даражада инсоният такдирига таъсир қилади. М.ғ.нинг ёш авлодни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш, ёшлар қалбига инсонпарварлик ва одамийлик фазилатларини, умуминсоний қадриятларни сингдиришда аҳамияти катта. М.ғ. воситасида эл-юрт бирла-шади, ўз олдига буюк мақсадлар қўяди ва уларни адо этишга қодир бўлади.

    Гулнора Иброҳимова.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.