Milliy rassomlik va dizayn instituti

Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 548-b. — ziyouz.com

Milliy rassomlik va dizayn instituti MILLIY RASSOMLIK VA DIZAYN INSTITUTI, Kamoliddin Behzod nomidagi milliy rassomlik va dizayn institut i (MRDI) — tasviriy va amaliy bezak san'ati böyiça yuqori malakali mutaxassislar tayyorlaydigan oliy ökuv yurti. In-t rangtasvir, grafika, haykaltaroşlik, amaliy san'at ustalari, dizayner, san'atşunos va muzeyşu-noslar tayyorlaydi. 1954 y. Toşkent teatr san'ati in-ti tarkibida rassomlik san'ati f-ti oçilib, in-t Toşkent teatr va rassomlik san'ati in-tiga aylantirilgan; 1990 y.dan Mannon Uyğur nomidagi san'at in-ti. 1997 y.da Özbekiston Respublikasi Prezidentining farmoniga binoan San'at in-ti tarkibidan ajralib çiqdi va Özbekiston BA tarkibida hoz. nomida taşkil etildi. In-t tarkibida 4 f-t (tasviriy san'at, amaliy san'at, san'atşunoslik, malaka oşiriş va qayta tayyorlaş), kompyuter sinfi, öquv-ijodiy ustaxonalar, kutubxona bor. Ta'lim akademik realistik rangtasvir maktabi an'analari asosida olib boriladi, birok, talabalarning ijodiy erkinligi çeklanmagan; in-tda magistratura, aspirantura, ilmiy kengaş faoliyat körsatadi; öquv-uslubiy qöllanmalar, darsliklar, dasturlar va b. yaratiladi. 2002— 2003 öquv yilida 716 talaba ta'lim oldi; 200 dan ortiq pedagoglar, şu jumladan, 9 ta akademik, 19 ta fan d-ri va prof., 31 ta fan nomzodi va dotsent hamda boşqa öz kasbining ustalari malakali mutaxassislar tayyorlaşga hissa qöşmoqda.

In-t tarixi va an'analari badiiy ta'lim ustalarining bir neça avlodlari ijodlari b-n çambarças boğliq. O. Tatevosyan, V. Urmançi (rangtasvir), M. Saidov, V. Riftin, E. Kalontarov, T. Oganesov, G. Brim (teatr va kino rassomligi), K. Salohiddinov, A. Boymatov (haykaltaroşlik), L. I. Rempel, M.V.Şostko, Ş. Toşxöjayev, R. Toqtoş (san'at tarixi va nazariyasi) va b. işlagan. Iste'dodli möyqalam sohiblari R. Ahmedov, Q. Başarov, B. Jalolov, S. Raxmetov, A. Ikromjonov, L. Ibrohimov, N. Qöziboyev va b., haykaltaroş I. Jabborov va b., amaliy bezak san'ati ustalari A. Abdurazzoqov va b. badiiy ta'lim rivojiga katta hissa qöşmoqda. In-t muzeyi işlab turibdi (1997), «Musavvir» (2002) va «Nihol» (2002) gaz.lari naşr etiladi.

In-t jahonning turli mamlakatlari (MAP, Yaponiya, Koreya, Belgiya, Germaniya va b.) oliy öquv yurtlari b-n hamkorlik qiladi. In-tning ijodkor prof.-ped. lari (S. Abdullayev, R. Rizamuhamedov, A. Mamatova, A. Li, J. Umarbekov, F. Boymatov, M. Nuriddinov va b.), ba'zan talabalari ham xorijdagi körgazmalarda iştirok etadi, şaxsiy körgazmalari uyuştiriladi.

Tursunali Qöziyev.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

МИЛЛИЙ РАССОМЛИК ВА ДИЗАЙН ИНСТИТУТИ, Камолиддин Беҳзод номидаги миллий рассомлик ва дизайн институт и (МРДИ) — тасвирий ва амалий безак санъати бўйича юқори малакали мутахассислар тайёрлайдиган олий ўкув юрти. Ин-т рангтасвир, графика, ҳайкалтарошлик, амалий санъат усталари, дизайнер, санъатшунос ва музейшу-нослар тайёрлайди. 1954 й. Тошкент театр санъати ин-ти таркибида рассомлик санъати ф-ти очилиб, ин-т Тошкент театр ва рассомлик санъати ин-тига айлантирилган; 1990 й.дан Маннон Уйғур номидаги санъат ин-ти. 1997 й.да Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонига биноан Санъат ин-ти таркибидан ажралиб чиқди ва Ўзбекистон БА таркибида ҳоз. номида ташкил этилди. Ин-т таркибида 4 ф-т (тасвирий санъат, амалий санъат, санъатшунослик, малака ошириш ва қайта тайёрлаш), компьютер синфи, ўқув-ижодий устахоналар, кутубхона бор. Таълим академик реалистик рангтасвир мактаби анъаналари асосида олиб борилади, бирок, талабаларнинг ижодий эркинлиги чекланмаган; ин-тда магистратура, аспирантура, илмий кенгаш фаолият кўрсатади; ўқув-услубий қўлланмалар, дарсликлар, дастурлар ва б. яратилади. 2002— 2003 ўқув йилида 716 талаба таълим олди; 200 дан ортиқ педагоглар, шу жумладан, 9 та академик, 19 та фан д-ри ва проф., 31 та фан номзоди ва доцент ҳамда бошқа ўз касбининг усталари малакали мутахассислар тайёрлашга ҳисса қўшмоқда.

Ин-т тарихи ва анъаналари бадиий таълим усталарининг бир неча авлодлари ижодлари б-н чамбарчас боғлиқ. О. Татевосян, В. Урманчи (рангтасвир), М. Саидов, В. Рифтин, Э. Калонтаров, Т. Оганесов, Г. Брим (театр ва кино рассомлиги), К. Салоҳиддинов, А. Бойматов (ҳайкалтарошлик), Л. И. Ремпель, М.В.Шостко, Ш. Тошхўжаев, Р. Тоқтош (санъат тарихи ва назарияси) ва б. ишлаган. Истеъдодли мўйқалам соҳиблари Р. Аҳмедов, Қ. Башаров, Б. Жалолов, С. Рахметов, А. Икромжонов, Л. Иброҳимов, Н. Қўзибоев ва б., ҳайкалтарош И. Жабборов ва б., амалий безак санъати усталари А. Абдураззоқов ва б. бадиий таълим ривожига катта ҳисса қўшмоқда. Ин-т музейи ишлаб турибди (1997), «Мусаввир» (2002) ва «Ниҳол» (2002) газ.лари нашр этилади.

Ин-т жаҳоннинг турли мамлакатлари (MAP, Япония, Корея, Бельгия, Германия ва б.) олий ўқув юртлари б-н ҳамкорлик қилади. Ин-тнинг ижодкор проф.-пед. лари (С. Абдуллаев, Р. Ризамуҳамедов, А. Маматова, А. Ли, Ж. Умарбеков, F. Бойматов, М. Нуриддинов ва б.), баъзан талабалари ҳам хориждаги кўргазмаларда иштирок этади, шахсий кўргазмалари уюштирилади.

Турсунали Қўзиев.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.