Miltiq

Miltiq — öq otiş quroli. Ov va harbiy işda qöllaniladi. Dastlabki M. 12-a.da arablarda paydo bölgan. M. yoğoç dastaga mahkamlangan stvol (quvur)dan tuzilgan. Qadimgi M.lar pilta b-n öt oldirilgan (şuning uçun özbeklar orasida «pilta miltiq» deb atalgan). 14-a. da Yevropada silliq stvolli M. işlab çiqarilgan. 16-a. birinçi yarmida Ispaniyada muşket deb ataluvçi birmunça tez öqlanadigan M. işlab çiqarildi. 17—18-a.larga kelib öyiq stvolli M. yaratilgan. 19-a.da tepki, piston va metall patronning ixtiro qilinişi M.ni öqlaş tezligini birmunça oşirdi. 1868 y.dan boşlab Rossiyada patron gilzasini mexanik ravişda çikarib taşlaydigan zatvorli M. qöllanildi (q. Berdanka). 19-a.ning 2-yarmida magazin ixtiro qilingaç, M.ni öqpaş tezligi ança oşdi. 1891 y. rus qurolsozi S. I. Mosin yaratgan M. na-munasi 1jahon uruşi, Rossiyada fukarolar uruşi davrida keng qöllanildi. 1930 y. mazkur M. ba'zi özgarişlar b-n qayta işlab çiqarildi va 7,62 mm li M. degan nom oldi. Bu M. magaziniga 5 patron joylangani uçun u özbeklar orasida «beşotar» deb atalgan. Uning otiş tezligi minutiga 10—12 marta, möljalga oliş va otiş masofasi 2000 m; aniq otiş masofasi 400 m gaça; oğirligi 4 kg (nayzasi b-n 4,5 kg). Optik pritsel örnatilganda 800 m gaça masofadagi nişonni bexato urişi mumkin. Hozir M.lardan, asosan, ov qilişda foydalaniladi (yana q. Karabin, Pistolet-pulemyot).