Mimikriya

Mimikriya (ing. mimicry, yun. minikos — taklidiy) — himoya vositasiga ega bölmagan organizmning şunday vositaga ega bölgan yoki yeb bölmaydigan organizmlarga takdidiy öxşaşligi; niqoblaniş rangi va şakllaridan biri. M. hayvonlarda himoya vositasiga ega bölmagan hayvonlarning atrof muhitdagi turli narsalarga, yeb bölmaydigan yoki himoya vositalariga ega bölgan organizmlarga öxşaşligi. Mac, qiziloyoq quş tuxumi rangi yer rangiga, şakli toşga öxşaş böladi. Ignabaliklar va dengiz otçalarining körinişi suvötlarga öxşaydi. Tropik örmonlardagi köpçilik ilonlar rangi va şakli daraxtlarga öralib ösadigan lianalarga öxşab ketadi. Avstraliya butazorlarida yaşaydigan kaltakesaklar tanasining sirti tikanlar b-n qoplangan. M. hayvonlar şakliga ham tegişli bölişi mumkin. Mas, Braziliya daryolarida tarqalgan bargbaliq xazonga, kallima kapalagi qurigan barglarga, beşiktervatarlar tanasining rangi va şakli ösimliklarga yoki qurigan butoqqa öxşaydi. Ayrim beozor kapalaklar va ikkiqanotlilar zaharli arilarga, zaharsiz ilonlar rangi zaharli ilonlarga taqlid qiladi.

Ösimliklarda M. hayvonlarga öxşab butun organizmga emas, balki ayrim organlarga tegişli bölib, foydali hayvonlar (mas, çanglatuvçilar)ni jalb etiş, zararkunandalarni qörqitiş uçun xizmat qiladi. Mas, nektarsiz gullar nektarli gullarga öxşaydi. Haşarotlar bu gullardan şira qidirib, ularni çanglatadi. Haşarotxör ösimliklar tutqiç apparati oqiş rangli gulga öxşaşligi tufayli haşarotlarni jalb qiladi. Gulga qöngan haşarotlar qopqonga tuşib qoladi.