Mineral qöşimçalar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 574-b. — ziyouz.com
Mineral qöşimçalar - hayvonlar ratsionini minerallar tarkibi böyiça meyorlaştiriş uçun ozuqa ratsioniga qöşiladigan sun'iy tayyorlangan yoki tabiiy mahsulotlar. Köpinça ösimlik va yem-xaşakda natriy va xlor kam böladi. Şuning uçun, asosan, ösimliklardan iborat ozuqalar b-n boqiladigan hayvonlarga mineral qöşimça sifatida tarkibida natriy va xlor bölgan oş tuzi beriladi. Şuningdek, kalsiy qöşimçalari sifatida bör, t-ravertin (ohaktoş), sapropel, suyak uni, ohak, yoğoç kuli, gips va b. qöşiladi (mas, bör tarkibida 37% kalsiy, 0,5% kaliy, 0,18% fosfor, 0,3% natriy, 5% kremniy mavjud). Parrandaçilikda kalsiy qöşimçalar sifatida maydalangan tu-xum pöçoği va çiğanoqlardan foydalaniladi. Ratsionda kalsiy va fosfor yetişmasa ozuqabop fosfatlar qöşiladi. M.q. konsentratlar, silos, mayda qilib töğralgan ildizmevalar b-n aralaştirib beriladi. M.q. aralaş yemlarga qöşilişi zarur bölgan komponentlardir. Mineral ozuqalardan z-dlarda tuz aralaşmalari, yalama tuzlar, bri-ketlar, tabletkalar tayyorlanadi.
M.q. faqat yirik mollarga emas, buzok/iapra xam beriladi. Buzoqlar 2—3 kunligidan yalab turişi uçun ular saqlanadigan joydagi oxurga oş tuzi, bör solib qöyiladi.
Rözimat Hamroqulov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИНЕРАЛ ҚЎШИМЧАЛАР - ҳайвонлар рационини минераллар таркиби бўйича меъёрлаштириш учун озуқа рационига қўшиладиган сунъий тайёрланган ёки табиий маҳсулотлар. Кўпинча ўсимлик ва ем-хашакда натрий ва хлор кам бўлади. Шунинг учун, асосан, ўсимликлардан иборат озуқалар б-н боқиладиган ҳайвонларга минерал қўшимча сифатида таркибида натрий ва хлор бўлган ош тузи берилади. Шунингдек, кальций қўшимчалари сифатида бўр, т-равертин (оҳактош), сапропель, суяк уни, оҳак, ёғоч кули, гипс ва б. қўшилади (мас, бўр таркибида 37% кальций, 0,5% калий, 0,18% фосфор, 0,3% натрий, 5% кремний мавжуд). Паррандачиликда кальций қўшимчалар сифатида майдаланган ту-хум пўчоғи ва чиғаноқлардан фойдаланилади. Рационда кальций ва фосфор етишмаса озуқабоп фосфатлар қўшилади. М.қ. концентратлар, силос, майда қилиб тўғралган илдизмевалар б-н аралаштириб берилади. М.қ. аралаш емларга қўшилиши зарур бўлган компонентлардир. Минерал озуқалардан з-дларда туз аралашмалари, ялама тузлар, бри-кетлар, таблеткалар тайёрланади.
М.қ. фақат йирик молларга эмас, бузок/iapra хам берилади. Бузоқлар 2—3 кунлигидан ялаб туриши учун улар сақланадиган жойдаги охурга ош тузи, бўр солиб қўйилади.
Рўзимат Ҳамроқулов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.