Mingbuloq botiği
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 559–560-b. — ziyouz.com
Mingbuloq botiği - Qizilqumdagi botiq (Navoiy viloyati). Bökantovning jan. etagi böylab ğarbdan şarqqa 100 km, jan.dan şimolga 30— 35 km çözilgan. Umumiy mayd. 5400 km2. M.b. asimmetrik sinklinal tarzida tuzilgan bölib, şim.da Bökantovning Tubabergen, Aytim, Kökpatos toğlari, ğarb va jan.dan unça baland bölmagan tepaliklar b-n öralgan. Botiqning eng past joyi — 12 m (Qizilqumning eng past joyi). Paleozoy, mezozoy va kaynozoy yotqiziklaridan tarkib topgan. Iqlimi keskin kontinental. Yillik örtaça t-ra 11 — 15°, yillik yoğin miqdori 120—140 mm. Şamolning örtaça tezligi 2,3—7,3 m/sek. Bu yerda bir neça bulok, suvlari birlaşib, kiçik soy hosil qilgan. M.b.da böz tuproq, şörxok, şörtoblar, qumli va şağalli tuproqlar uçraydi. Efemer, efemeroid ösimliklar, saksovul, astragal va teresken köp. Hayvonot dunyosi, asosan, kaltakesak, ilon, toşbaqa, yumronqoziq, qöşoyoq, qumsiçqonlardan iborat. M.b.dan yaylov sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИНГБУЛОҚ БОТИҒИ - Қизилқумдаги ботиқ (Навоий вилояти). Бўкантовнинг жан. этаги бўйлаб ғарбдан шарққа 100 км, жан.дан шимолга 30— 35 км чўзилган. Умумий майд. 5400 км2. М.б. асимметрик синклиналь тарзида тузилган бўлиб, шим.да Бўкантовнинг Тубаберген, Айтим, Кўкпатос тоғлари, ғарб ва жан.дан унча баланд бўлмаган тепаликлар б-н ўралган. Ботиқнинг энг паст жойи — 12 м (Қизилқумнинг энг паст жойи). Палеозой, мезозой ва кайнозой ётқизикларидан таркиб топган. Иқлими кескин континентал. Йиллик ўртача т-ра 11 — 15°, йиллик ёғин миқдори 120—140 мм. Шамолнинг ўртача тезлиги 2,3—7,3 м/сек. Бу ерда бир неча булок, сувлари бирлашиб, кичик сой ҳосил қилган. М.б.да бўз тупроқ, шўрхок, шўртоблар, қумли ва шағалли тупроқлар учрайди. Эфемер, эфемероид ўсимликлар, саксовул, астрагал ва терескен кўп. Ҳайвонот дунёси, асосан, калтакесак, илон, тошбақа, юмронқозиқ, қўшоёқ, қумсичқонлардан иборат. М.б.дан яйлов сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.