Mingbuloq tumani
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 560–561-b. — ziyouz.com
Mingbuloq tumani (1994 y.gaça Zadaryo tumani) — Namangan viloyatidagi tuman. 1952 y. 29 sent. da taşkil etilgan. Sirdaryoning çap sohilida, Markaziy Farğonaning qöriq va böz yerlarida. Şim.dan viloyatning Çust va Töraqurğon, şim.-şarqdan Namangan, şim.-ğarbdan Pop tumanlari, jan.-şarqdan Andijon viloyatining Uluğnor, jan. va jan.-ğarbdan Farğona viloyati tumanlari b-n çegaradoş. Mayd. 0,74 ming km2. Aholisi 91,6 ming kişi (2002). Tumanda 1 şaharça (Jomaşöy), 7 qişloq fuqarolar yiğini (Böston, Gulboğ, Görtepa, Dovduq, Oltinköl, Mehnatobod, Momoxon) bor. Tuman markazi Jomaşuy şaharçasi.
Tabiati. Hududi, asosan, pasttekislik, köpçilik qismi qöriq va böz yerlar hamda kum barxanlaridan iborat. Iklimi quruq. Örtaça t-ra iyulda 28°. Yanv.da — 3,5°. Vaqt-vaqti b-n şamol va böronlar bölib turadi. Yillik yoğin 150—200 mm. Tuman hududidan Sirdaryo oqib ötadi. Qöqonköl, Qolgandaryo, Tönğizköl, Tegirmonköl kabi köllar bor. Görtepa qişloği yonida mineral buloq oçilgan. Yerlari oç tus böz va şörxok botqoq tuproq. Asosiy suv manbai — Sirdaryo, Oxunboboyev nomli kanal (uz. 45 km dan ortiq), bir neça suv ötkaziş tarmoqlari va inşootlari mavjud. Yovvoyi ösimliklardan saksovul, tol, qamiş, yulğun, ğömay, şöra va b. ösadi. Hayvonlardan tulki, çiyaböri, böri, quyon, ilon, kaltakesak, eçkemar, yumronqoziq, körsiçqon, quşlardan çumçuq, musiça, qirğiy, zarğaldoq, qarğa, boyöğli va b. bor.
Aholisi ning aksari qismi özbeklar; rus, kirgiz, koreys, tatar va b. millat vakillari ham yaşaydi. Aholi ziçligi 1 km2 ga 123 kişi. Şaxarliklar 11,5 ming kişi, qişloq aholisi 80,1 ming kişi (2002 y.)
Xöjaligi. Tuman xöjaligi, asosan, q.x.ga ixtisoslaşgan. Sanoat, transport, aloqa korxonalari bor. Şirkat xöjaliklari paxtaçilik, ğallaçilik, bogdorçilik, sabzavotçilik, polizçilik, çorvaçilik b-n şuğullanadi. Tumanda Gulboğ paxta tozalaş z-di, 130 dan ortiq yirik, örta va kiçik korxona, 550 ga yaqin kiçik firma mavjud (2002). Q.x.ning yetakçi tarmoği — paxtaçilik. M.t.da 9 şirkat xöjaligi va fermerlar uyuşmasi bor. 2001/2002 öquv yilida 51 umumiy ta'lim maktabi, 1 qişloq va suv xöjaligi kolleji, 1 iqtidorli bolalar internati bölib, ularda 22 mingdan ziyod öquvçi ta'lim oldi, şuningdek, 1 litsey mavjud. Madaniyat saroyi, 27 ommaviy kutubxona faoliyat körsatadi. Markaziy kasalxona (400 örin), poliklinika, sil kasalliklari dis-panseri (125 urin), yukumli kasalliklar kasalxonasi (65 örin), 4 qişloq vraçlik ambulatoriyasi, 5 qişloq vraçlik punkti, 24 feldşer-akuşerlik punkta aholiga xizmat körsatadi (2002). 1953 y.dan «Istiqbol sari» tuman gazetasi çiqadi (adadi 5100).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИНГБУЛОҚ ТУМАНИ (1994 й.гача Задарё тумани) — Наманган вилоятидаги туман. 1952 й. 29 сент. да ташкил этилган. Сирдарёнинг чап соҳилида, Марказий Фарғонанинг қўриқ ва бўз ерларида. Шим.дан вилоятнинг Чуст ва Тўрақурғон, шим.-шарқдан Наманган, шим.-ғарбдан Поп туманлари, жан.-шарқдан Андижон вилоятининг Улуғнор, жан. ва жан.-ғарбдан Фарғона вилояти туманлари б-н чегарадош. Майд. 0,74 минг км2. Аҳолиси 91,6 минг киши (2002). Туманда 1 шаҳарча (Жомашўй), 7 қишлоқ фуқаролар йиғини (Бўстон, Гулбоғ, Гўртепа, Довдуқ, Олтинкўл, Меҳнатобод, Момохон) бор. Туман маркази Жомашуй шаҳарчаси.
Табиати. Ҳудуди, асосан, пасттекислик, кўпчилик қисми қўриқ ва бўз ерлар ҳамда кум барханларидан иборат. Иклими қуруқ. Ўртача т-ра июлда 28°. Янв.да — 3,5°. Вақт-вақти б-н шамол ва бўронлар бўлиб туради. Йиллик ёғин 150—200 мм. Туман ҳудудидан Сирдарё оқиб ўтади. Қўқонкўл, Қолгандарё, Тўнғизкўл, Тегирмонкўл каби кўллар бор. Гўртепа қишлоғи ёнида минерал булоқ очилган. Ерлари оч тус бўз ва шўрхок ботқоқ тупроқ. Асосий сув манбаи — Сирдарё, Охунбобоев номли канал (уз. 45 км дан ортиқ), бир неча сув ўтказиш тармоқлари ва иншоотлари мавжуд. Ёввойи ўсимликлардан саксовул, тол, қамиш, юлғун, ғўмай, шўра ва б. ўсади. Ҳайвонлардан тулки, чиябўри, бўри, қуён, илон, калтакесак, эчкемар, юмронқозиқ, кўрсичқон, қушлардан чумчуқ, мусича, қирғий, зарғалдоқ, қарға, бойўғли ва б. бор.
Аҳолиси нинг аксари қисми ўзбеклар; рус, киргиз, корейс, татар ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. Аҳоли зичлиги 1 км2 га 123 киши. Шахарликлар 11,5 минг киши, қишлоқ аҳолиси 80,1 минг киши (2002 й.)
Хўжалиги. Туман хўжалиги, асосан, қ.х.га ихтисослашган. Саноат, транспорт, алоқа корхоналари бор. Ширкат хўжаликлари пахтачилик, ғаллачилик, богдорчилик, сабзавотчилик, полизчилик, чорвачилик б-н шуғулланади. Туманда Гулбоғ пахта тозалаш з-ди, 130 дан ортиқ йирик, ўрта ва кичик корхона, 550 га яқин кичик фирма мавжуд (2002). Қ.х.нинг етакчи тармоғи — пахтачилик. М.т.да 9 ширкат хўжалиги ва фермерлар уюшмаси бор. 2001/2002 ўқув йилида 51 умумий таълим мактаби, 1 қишлоқ ва сув хўжалиги коллежи, 1 иқтидорли болалар интернати бўлиб, уларда 22 мингдан зиёд ўқувчи таълим олди, шунингдек, 1 лицей мавжуд. Маданият саройи, 27 оммавий кутубхона фаолият кўрсатади. Марказий касалхона (400 ўрин), поликлиника, сил касалликлари дис-пансери (125 урин), юкумли касалликлар касалхонаси (65 ўрин), 4 қишлоқ врачлик амбулаторияси, 5 қишлоқ врачлик пункти, 24 фельдшер-акушерлик пункта аҳолига хизмат кўрсатади (2002). 1953 й.дан «Истиқбол сари» туман газетаси чиқади (адади 5100).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.