Minogalar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 579–580-b. — ziyouz.com
Minogalar (Petromyzoniformes) — tögarak ogizlilar sinfiga mansub umurtqali hayvonlar turkumi (boşqa sistemaga köra, kenja sinfi). Gavdasining uz. 15—100 sm, vazni 3 kg gaça, skeleti toğaydan iborat. Burun teşigi bitta, boşining yuqori qismida joylaşgan, halqumi b-n tutaşmagan. Orka suzgiçlari 1 yoki 2 ta. Jabra teşiklari tanasi ikki yonida 7 tadan joylaşgan. Voronkasimon oğzini teri disk örab turadi. Közi rivojlangan. Qon aylaniş sistemasi tutaş. Yuragi 2 kamerali. 1 oila, 7 uruğ, 20 dan ortiq turi mö'tadil iqlim suvlarida tarqalgan. Çuçuk suvlarda va dengizlarda yaşaydi. Suv tubidagi in (çuqurça)ga 800 tadan 200 mingtagaça tuxum qöyib, haloq böladi. Liçinkasi 3—4 y. daryoda yaşaydi. Ötkinçi turlari köpayiş davrida daryolarga kötariladi va 5—6 y. hayot keçiradi. Köpçilik turlari yirik baliklar (jumladan, losossimonlar)ning ektoparaziti. Tili va oğizoldi diskidagi muguz tişçalari yordamida baliq tanasiga yopişib olib, uning qonini söradi; muskullari va içki organlarini yeydi. M. göşti iste'mol qilinadi. Boltiq dengizi havzasida dengiz minogasi va dare minogasi, Kaspiy dengizi havzasida Kaspiy minogasi; Oq dengiz, Barens dengizi, Oxota, Yapon dengizlari havzalarida tinç okean minogasi tarqalgan. Balikçilikka ziyon keltiradi. Oziq-ovqat sifatida katta ahamiyatga ega emas. Oz miqdorda ovlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИНОГАЛАР (Petromyzoniformes) — тўгарак огизлилар синфига мансуб умуртқали ҳайвонлар туркуми (бошқа системага кўра, кенжа синфи). Гавдасининг уз. 15—100 см, вазни 3 кг гача, скелети тоғайдан иборат. Бурун тешиги битта, бошининг юқори қисмида жойлашган, ҳалқуми б-н туташмаган. Орка сузгичлари 1 ёки 2 та. Жабра тешиклари танаси икки ёнида 7 тадан жойлашган. Воронкасимон оғзини тери диск ўраб туради. Кўзи ривожланган. Қон айланиш системаси туташ. Юраги 2 камерали. 1 оила, 7 уруғ, 20 дан ортиқ тури мўътадил иқлим сувларида тарқалган. Чучук сувларда ва денгизларда яшайди. Сув тубидаги ин (чуқурча)га 800 тадан 200 мингтагача тухум қўйиб, ҳалоқ бўлади. Личинкаси 3—4 й. дарёда яшайди. Ўткинчи турлари кўпайиш даврида дарёларга кўтарилади ва 5—6 й. ҳаёт кечиради. Кўпчилик турлари йирик баликлар (жумладан, лососсимонлар)нинг эктопаразити. Тили ва оғизолди дискидаги мугуз тишчалари ёрдамида балиқ танасига ёпишиб олиб, унинг қонини сўради; мускуллари ва ички органларини ейди. М. гўшти истеъмол қилинади. Болтиқ денгизи ҳавзасида денгиз миногаси ва даре миногаси, Каспий денгизи ҳавзасида Каспий миногаси; Оқ денгиз, Баренц денгизи, Охота, Япон денгизлари ҳавзаларида тинч океан миногаси тарқалган. Баликчиликка зиён келтиради. Озиқ-овқат сифатида катта аҳамиятга эга эмас. Оз миқдорда овланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.