Minomyot
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 580-b. — ziyouz.com
Minomyot (mina va rus. metat — irğitmoq), mina irğitqiç — sillits stvolli artilleriya quroli. Duşmanning oçiqlikdagi hamda okop, tranşeyalardagi kuçlarini, öt oçiş vositalarini tormor qilişga möljallangan. Oddiyligi, yengilligi, snaryadi (minasi) ning egri çiziq böylab yönalişi va b. xususiyatlari b-n odatdagi artilleriya qurollaridan farq qiladi. Asosiy qismlari: stvol, qöşoyoq, lafet, tayanç plitasi, pritsel, boşkaruvçi mexanizm, gorizontni töğrilaş mexanizmi. M.dan oskolkali, tutovçi, yondiruvçi va fugas minalar otiladi.
M. birinçi marta rus-yapon uruşi (1904—05) da rus qöşinlari tomonidan qöllanilgan. 2-jahon uruşi (1939—45) da hamma armiyalarda işlatilgan. M.lar 81 mm dan 240 mm gaça kalibrli böladi. Ularning snaryadi 3 kg dan 130 kg gaça, otiş masofasi 2,5 km dan 10 km gaça, jangovar holatdagi oğirligi 36 kg dan 3600 kg gaça. Reaktiv snaryad (mina) larni otiş uçun reaktiv M.lar ham mavjud. Bunday M.lar 2-jahon uruşi davrida «Katyuşa» nomi b-n maşhur bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИНОМЁТ (мина ва рус. метать — ирғитмоқ), мина ирғитқич — силлиц стволли артиллерия қуроли. Душманнинг очиқликдаги ҳамда окоп, траншеялардаги кучларини, ўт очиш воситаларини тормор қилишга мўлжалланган. Оддийлиги, енгиллиги, снаряди (минаси) нинг эгри чизиқ бўйлаб йўналиши ва б. хусусиятлари б-н одатдаги артиллерия қуролларидан фарқ қилади. Асосий қисмлари: ствол, қўшоёқ, лафет, таянч плитаси, прицел, бошкарувчи механизм, горизонтни тўғрилаш механизми. М.дан осколкали, тутовчи, ёндирувчи ва фугас миналар отилади.
М. биринчи марта рус-япон уруши (1904—05) да рус қўшинлари томонидан қўлланилган. 2-жаҳон уруши (1939—45) да ҳамма армияларда ишлатилган. М.лар 81 мм дан 240 мм гача калибрли бўлади. Уларнинг снаряди 3 кг дан 130 кг гача, отиш масофаси 2,5 км дан 10 км гача, жанговар ҳолатдаги оғирлиги 36 кг дан 3600 кг гача. Реактив снаряд (мина) ларни отиш учун реактив М.лар ҳам мавжуд. Бундай М.лар 2-жаҳон уруши даврида «Катюша» номи б-н машҳур бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.