Minorat
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 581–582-b. — ziyouz.com
Minorat (lot. Minor — kiçik) — köçmas mulkni meros qoldiriş tizimi. Bunga köra, vafot etgan kimsaning mol-mulki eng kiçik öğil yoki aksariyat kiçik qizga qoladi. Bu tartibda meros qoldiriş qad. hind huquqiy töplamlari, örta asrdagi huquqiy hujjatlarda qayd qilingan. M. mayoratning aksi bölib, asosan, dehqonlar muhitida va köproq aholining örta hol tabaqalari orasida uçraydigan vorislik tizimidir. 19-a. ning boşlarida Rossiya qonunida, agar kiçik öğil otasi b-n tursa, u uy-joy va b. mulklarga merosxör bölgan.
M. vorislik tartibi, mamlakatimizda ham avvaldan mavjud bölib, hoz. kungaça saqlanib qolgan. Buni biz deyarli barça özbek xonadonlari misolida körişimiz mumkin. Mac, xalqimiz odatiga binoan, ota-ona köpinça kiçik öğil b-n yaşaydilar va ular öz mol-mulklarini kenja farzandga qoldiradilar. M. hozirda Jan.-Şarqiy, Şarqiy Osiyo mamlakatlarida (oilaviy munosabatda matriarxat qoldiklari kuçli saqlanib qolgan xalqlarda) uçrab turadi.
Zahro Begmatova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИНОРАТ (лот. Minor — кичик) — кўчмас мулкни мерос қолдириш тизими. Бунга кўра, вафот этган кимсанинг мол-мулки энг кичик ўғил ёки аксарият кичик қизга қолади. Бу тартибда мерос қолдириш қад. ҳинд ҳуқуқий тўпламлари, ўрта асрдаги ҳуқуқий ҳужжатларда қайд қилинган. М. майоратнинг акси бўлиб, асосан, деҳқонлар муҳитида ва кўпроқ аҳолининг ўрта ҳол табақалари орасида учрайдиган ворислик тизимидир. 19-а. нинг бошларида Россия қонунида, агар кичик ўғил отаси б-н турса, у уй-жой ва б. мулкларга меросхўр бўлган.
М. ворислик тартиби, мамлакатимизда ҳам аввалдан мавжуд бўлиб, ҳоз. кунгача сақланиб қолган. Буни биз деярли барча ўзбек хонадонлари мисолида кўришимиз мумкин. Mac, халқимиз одатига биноан, ота-она кўпинча кичик ўғил б-н яшайдилар ва улар ўз мол-мулкларини кенжа фарзандга қолдирадилар. М. ҳозирда Жан.-Шарқий, Шарқий Осиё мамлакатларида (оилавий муносабатда матриархат қолдиклари кучли сақланиб қолган халқларда) учраб туради.
Заҳро Бегматова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.